890 G. M E E S, A. Z. 



Ik noemdc daar een' naam , aan wien de letteren oneindig veel verpligt 

 zijn. Jan waoenaar was de eerste, die den reuzenarbeid ondernam , om eene, 

 zoo veel mogelijk algemeene geschiedenis van het Vaderland te geven ; die het 

 eerst de gansche historie van het gewest Holland aaneenschakelde en ook de 

 overige niet vergat. Hij is een man, die door zijne geleerdheid , opregtheid 

 en kritiek zich een' blijvenden roem verworven heeft. Lang was hij de vraag- 

 haak onzer geschiedenis : op hem beriep men zich , door hem ward de lust 

 bij elken burger opgewekt, om die te kennen. Doch eensklaps klonk er eene 

 stem in onze dagen , dat hij , bijna op elk blad , het regt der waarheid heeft 

 geschonden en slechts schrijver van beroep geweest is. Geheel anders beoor- 

 dcelden hem onze groote mannen in het geschiedkundige , zoo men den wat 

 driftigen huudecoper uitzondert. Het is met schroom en omzigtighcid , dat zij 

 het waagden cenige bedenkingen tegen 't gene hij zeide in 't midden te brengen. 

 Te water meent hem naauwkeuriglijk te moeten volgen , voor wien hij zoo 

 bijzondere achting gevoelt. Hij merkt alleen op , dat sedert de uitgave der 

 Vaderlandsche historie oorspronkelijke stukken zijn ontdekt , van welke 

 WAGENAAR gebruik zoude hebben gemaakt, waren zij hem bekend geweest. 



De groote Ktuix meent, dat hij den bijval van alle geleerden en een' 

 onsterfeJijken naam heeft verworven. Wagenaar, zegt hij, heeft meer de 

 geschiedenis des volks dan der Graven behandeld. Ik zal hunne lotgevallen 

 ophelderen , hunnen aanvang , aanwas , domeinen vermelden ; het begin der 

 burgerlijke regten schetsen, de betrekking tot het Duitsche rijk doen kennen; 

 wat leen- wat eigen goederen zijn, welke de regten der onderdanen, edelen, 

 steden, magistraten waren, en wat dies meer zij. Zien wij hieruit niet, 

 wat aan wagenaars arbeid ontbreekt? Geene uiteenzetting van het leenstelsel, 

 van die regten der Graven en steden : geene ontvvikkeling , in een woord , der 

 oude staatsgesteldheid, om daarop de volgende te gronden. En was wagenaar 

 niet te veel enkel geschieds-onderzoeker , om historieschrijver te zijn ? Gewis 

 is zijne toets van koujns rijmkronijk, zijne beschrijving van Amsterdam meer 

 het veld , waarop hij geheel 't huis behoort , waar hij , zouden do Duitschers- 

 zeggen, einheirnisch is. Hierin verdienen zijne scherpzinnigheid , geleerdheid en 

 kritiek den hoogsten lof. Eere zij zljner nagedachtenis als^e*c/»jW*onrfcrzoeAer .' 

 Als getchiedtchrijoer miste hij het talent (wy wijten het der omstandigheden) 

 om zich regt onafbankelijk te gevoelen. De beAvijzen liggen in zijne brieven 



