REDEVOERING. 



zinkt door sluipmoord ter neder , en ieder is Souverein in het zijne. De Ge- 

 schiedenis splitst zich in zoo vele deelen , als er provincien of landschappen 

 zijn; die draden moesten afgesponnen en zaamgeknoopt worden. Dat waste 

 zwaar een taak. Holland was reeds het middelpunt geworden , waar alles cm 

 draaide. Bij de lotgevallen van deze Provincie konden die der overigengemeld 

 worden , en de titel van het eerste werk , dat alles moest omvat hebben , 

 luidde: ». Historie der nu vereenigde Nederlanden , voornamelijk die van Hol- 

 land,* en de inhoud beantwoordde aan het opschrift. — 



Tachtig jaren zijn sedert verloopen , en nog is er geen schrijver opgetreden , 

 die de eer der andere gewesten heeft gehandhaafd. Wij raogen dus vragen , 

 even als augustin thiehrij ten opzigte van Frankrijk : bestaat er eene geschie- 

 denis van Nederland, die ons getrouwelijk de denkbeelden , de gevoelens , de 

 zeden heeft wedergegeven van die menschengeslachten , wier lotgevallen de 

 onze hebben voorbereid? en wij moeten met hem antwoorden: de wezentlijke 

 nationale historie is nog begraveh in het stof der gelijktijdige kronijken. 



Dan het lag ook in ons karakter. De Nederlander is onvermoeid werkzaam ; 

 hij stelt zich een doel voor den geest; doch om het snel en als oogenblikke- 

 lijk te bereiken , dat ligt in zijnen aard niet. Hij wikt en weegt langer dan 

 de meesten zijner naburen, omdat hij vooruit ziet, zich alle moeijelijkheden 

 eener taak , soms zelfs te bezwarend , voorstelt. Hij houdt zich niet van de 

 goede uitkomst verzekerd , alvorens overtuigd te zijn , dat de middelen in zijne 

 magt staan. — Van daar , dat wij niet zoodanig overstroomd worden met, uit 

 de lucht gegrepene, voortbrengsels, haastig opgesteld en nog haastiger naar de 

 drukpers gezonden. De wetenschap wint er meer bij , dan zij er bij verliest ! 



Doch waant niet, mijne Hoorders! dat ik , door rondborstig, 't gene mg 

 waarheid toeschijnt , bloot te leggen, tot de slotsom zoudekomen: de Neder- 

 landers hebben weinig in het geschiedkundige gedaan. Neen ! onze Nederlan- 

 ders deden even veel , voor hunne geschiedenis als hunne naburen; ja deden 

 meer dan zij ; maar het waren voorbereidingen , het was geschiedsonderzoek , 

 en hierin hebben zij oneindig veel geleverd. 



Hcevele beroemde mannen komen ons nu voor den geest ! Hoe zoude de tijd 

 te kort zijn om ook slechts hunne namen op te tellen! Doiisa, Juhius, Vossirs, 

 ScRivERius, Alting. Kn zij, die met ijzeren vlijt verzamelden en de weten- 



