34 COMMENT ATI O 



duitatem in caufis et industriam , turn propter ex- 

 cellens et inusitatum dicendi genus omnium ocu- 

 los in fe iiiium converterat, ceterosque oratores 

 (Hortenfii oratio turn jam canescebat) longo 

 post fe intervallo reliquerat. Nihil amplius de 

 Cicerone oratore dicam. Dicam de reliquis, 

 quorum nemo erat, qui videretur exquHitius, 

 quam vulgus hominum ftuduisfe literis, quibus 

 fons perfectae eloquentiae continetur: nemo , qui 

 philofophiam complexus esfet , matrem omnium be-, 

 nefactorum , beneque dictorum : nemo, qui jus 

 civile didicisfet, rem ad privatas caufas et oratoris 

 prudentiam maxime necesfariam : nemo , qui memo- 

 riam rerum Romanarum teneret: ex qua, li quan- 

 do opus esset , ab inferis locupletisfimos testes 

 excitaret: nemo, qui breviter arguteque inclufo 

 adverfario laxaret judicum animos atque a feveritate 

 paulisper ad hilaritatem rifumque traduceret : ne- 

 mo , qui dilata re posfet atque a propria ac definita 

 disputatione hominis et temporis ad communem 

 quaestionem univerfi generis orationem traducere : 

 nemo , qui dilectandi gratia , digredi parumper a 

 caufa , nemo qui ad fletum posfet adducere : nemo , 

 qui animum ejus, quod unum est oratoris maxime 

 proprium , quocumqueres postularet, impellere. (i) 

 Quandoquidem mihi fatis copiose expofuisfe vi-. 

 deor, quinam fuerint gradus Ciceronis et qua- : 



ft 

 (i) Tiro hoc loco verbis wfus est ipfius Ciceronis in 



Uruto 93. 



