5 COM M E N T A T I O 



quod fentlas , obtinebat dignitatem fuarn ; fin autetrs 

 dignitas est , fi quod fentias libere dicere et re 

 efficere posfis , nihil fere dignitatis Ciceroni 

 fupererat. Sustentabatur unice gloriae confcientia 

 et literarum ftudio (i). Quapropter , fi modo 

 Caefar id pasfus fuisfet, perfonam illam , quam 

 antea fustinuerat , deponere cupiebat , fe totum in 

 literas abdere , atque honestisfimo otio perfrui (2}. 

 Verum , Caefar is benivolentia et clientium 

 pericula cum e republica decedentem faepe retraxe- 

 runt. Ita Q. Ligarium, cujus caufa omnibus et 

 vel maxime C a e f a r i desperata videbatur 9 tanta 

 eloquentiae ubertate defendit , ut ipfe Caefar 

 mente esfet perculfus reumque abfolveret (3). 

 Eodem fere tempore pro M. M a r c e 1 1 o dixit et 

 anno post pro rege D ej o taro (4). 



Ceterum illis temporibus doctorum amicorum 

 confuetudine et ftudiis diem terebat. Mane ad eum 

 inulti veniebant falutandi caufa amici, dignitate 

 orbati , tristes, retnpublicam prolapfam cum illo 

 deplorantes. Porro, quoqueii, qui laetitia exful 

 tabant , victores , qui tamen .C i c e r on e m per- 

 ofliciofe et peramanter obfervabant. Ubi falutatio 



de. 



(I) Fam. IV. 14. V- 2. VI. 3. 

 02) Fam. VII. 33. 



(3) 1tt. XII. 12. 19. 20. Plutarch us 46. 



(4) Fam. IX. 12. ex qua patet Ciceronem haac oratio- 

 ncm non multi aestimare. 



