L I T E R A R I A. 63 



Romanam fcribendam, quod munus non eos tan- 

 turn, qui literas amabant; verum etiam patriam 

 ab eo jure fuo fibi postularc dicebant. Ipfe qui- 

 dem Cicero intelligebat historiam , quam nullam 

 abfolutam Roma habet , a fe exfpectari et animum 

 faepenumero eo appellere folebat. Neque huic 

 muneri defuisfet , (i ullum ei concesfum fuisfet 

 vacuum tempus et liberum. Nam historia praeter 

 doctrinac copiam et varietatem , diuturnum fibi et prae- 

 paratum otium deposcit ; quod tempora,quae vixit, 

 turbulentisfima , ei nunquam tribuerunt (i). 



Quandoquidem fummae cloquentiae fmgularem ad- 

 junxit juris civilis fcientiam , hanc quoque fcriptis 

 luis abunde illustrare potuisfet , fi eo in argumento 

 laborem fuum et operam ponere voluisfet. Verum 

 quum tempore et otio careret, juris disciplinam 

 copioie explanare non potuit (2). Attamen , quan- 

 tum in hoc genere omnes praeftiterit , duobus operi- 

 bus luculenter ostendit. Quorum alter de jure chili 

 in artem redigendo (3) omnibus, qui in hac di 

 fciplina elaborare vellent , viam monftravit, alter 

 de legibusi quo jura non ex jureconfultornm com- 

 mentariis, fed ex germano illo limpidisfimo fonte, 

 natura repetivit (4). Quod, quum nemo ante 



eum 



(i) De Legg. 2 et 3* cf. Plutarchus. 47. 

 (a) De Legg. I. 4. 



(3) Gcllius, Noct. An, I. al. cf. At Orat. I. 42* 



(4) Z>* Itfg. I. 7. fqq. 



