jri COMMENTATIO 



Priusquam ad ultimam hujus commentation^ 

 partem transeamus , in qua rationes teleologicas a 

 compluribus Botanicis in plantarum gemmis ob- 

 servatas , quantum possumus , enumerare conabi- 

 mur , breviter explicare debemus , quid nobis vi- 

 sum sit, rationibus teleologicis intelligendum est. 



Causarum finalium doctrina Teleologia (a *$$ , 

 finis) dicitur. Causarum nomen autem huic rei 

 datum improprium nobis videtur ; causa enim fem- 

 per effectum praecedere solet, cujus contrarium 

 hac in re locum habet. Fines ultimo* (eindoogmerk) 

 igitur magis cum re ipsa convenire quam causas 

 finales (elndoorzaak) satis patet. Sed de vocibus 

 non est disputandum , videamus potius, quid voce 

 causarum finalium , ab omnibus auctoribus usitata , 

 sit intelligendum. 



Finis cujusvis rei dicitur Id 9 propter quod 

 res ipsa est qui non observatur in illis re- 

 bus, quae sine causa, quadem rationali sunt 

 confectae. Quando mine ilium finem tamquam 

 causam considerare velimus , propter quam una 

 vel altera est formata , causa finalis tune vocatur ; 

 illud principium autem, quod agit ad finem pro- 

 positum concipiendum , causa efficient dicitur. Doct. 

 Krug causas finales dividit in subjectivas, et ob 

 jectivas , formales et materiales , externas s. rela- 

 tivas et internas s. absolutas (i). Ex ipsis voci- 

 bus, 



O) Krug's, System Her theoretischen Philosophic , A, 

 T, II, p. 146147. 



