DOOR DE GODHEID 353 
die de menschheid verlaagde , want Zuropa’s befchas 
ving nam hier een begin. 
‚De kruisvaarders ‘togen door J#alië, -dat door 
meerderen koophandel en minder overheerfching , uit 
hoofde der gefchillen tusfchen de Duitfche Keizers 
en Pauzen, in befchaving ver vooruit was. Zij 
kwamen in Konflantinopel ‚de eenige hoofdftad in Zus 
ropa „ nooit door de Barbaren ingenomen; eene ftad , 
waar altoos nog eenig overblijffel geweest. was van 
eude Griekfche en Romeinfche zeden en kunften, 
waar de wetenfchappen vrij aanmerkelijk waren, 
doordien het de fchuilplaats geweest was woor ges 
leerdheid en geleerden, die aan de verwoesting der- 
Noordfche Barbaren ontkomen waren, «en. waar als. 
de eenige handelplaats in Europa op de Oost-Indiëns 
pracht en weelde heerschte, Ook in /zië was het 
een tijd, die allergunftigst was voor de wetenfchap= 
penz er bloeiden toen onder de Arabieren en Per« 
zianen uitftekende vernuften „ waaronder zelfs vorsten 
uitblonken. «De woede van het dweepzuchtig bijgee 
doof was bedaard, en men beoefende “en plantte 
zoo zeer de wetenfchappen voort, dat het tijdperk 
van de achtfte tot de tiende eeuw onzer jaartelling 
de gouden eeuw der Arabieren heeft mogen genoemd 
worden, 
Dit alles kon nict nalaten indruk te maken op de 
kruisvaarders, en dit deed het ook werkelijk, gelijk 
reeds blijkt uit de kinderlijk naïve taal der La 
tijnfche (Europifche) gefchiedfchrijvers der kruistog- 
ten van dien tijd, Zij zagen hoe ver zij ten achtc- 
«en waren zij leerden de voordeelen der meerdere 
Aas be= 
