352 OVER DE (OPVOEDING VAN DEN MENSCH 
denkftuk” var’ “menfchelijke “dwaasheid “en ‘bijgerdof 
aan dezen toeftand een eïnde gemaakt! 
“Ophet einde der tiende ‘en: het begin der elfde 
eeuw begreep men, dat de wereld haast’ vergaan 
zouz de “bedevaarten naar het ‘heilige graf waren 
ältoos “in zwang geweest, doch namen nu mêer’ en 
meer toes ieder, van wat rang of kùrine, wilde daar 
frerven, of de komst van jezus’ cHRisTuS afwach= 
ten. Dan, Jeruzalem was in de magt der Turken 5 
deze; vijanden der Christeriheid zijnde, waren de 
Pelgrims aan allethande mishandelingen blootgefteld, 
welke zij, te huis’ komende; niet nalieten te vere 
fpreiden en te vergrooten. Perrus de Heremiet; 
eén dweepzieke “monnik, die’ zelf in hêt Oosten 
geweest ‘was , en” dus de wreedheden der Turken 
kende, doorliep Europa met het kruis in de hand; 
fpoorde het aan tot een’ heiligen oorlog, ter vere 
overing van het heilige land; Paus URBANUS de 
Tweede onderfteunde hem, en’ geheel Europa, met 
éen- blind geloof vervuld aan de toegezegde eeu“ 
wige “en tijdelijke voordeelen , nam vol geestdrift 
deel ‘aan deze moeijelijke en gevaarvolle’ heirtogten ;, 
welke twee eeuwen lang duurden , en zeven millioes 
nen menfchen het leven kostten. id 
= „Het veerfte oogmerk der kruistogten was het heis 
lige land te veroveren, Dan, zoo weinig"kan de 
merisch “de gevolgen zijner daden berekenen! Dit 
eerfte’ oogmerk mislukte niet alleen geheelenal, maar 
deze togten leiden ook den eerften grond’ tot vere 
nietiging der heerfchappij van derzelver aanleggers, 
| Oale 
