twa PDOORIDE: GODHELID; 7 > WBS 
er maar één + God- was. voor de geheele wereld, 
‚Wie ziet niet het dwaze, het roekelooze, van 
deze redenering? Dan behaagt Rousseau mij veel 
beter , als hij in zijn Emile zegt: „een: boek is 
„voor allen geopend ,-en dit is het boek der nar 
„tuur. Het is dit groote en voortreffelijke boek, 
3 dat ik bij de hand. neem, om zijnen goddelijken 
‚Maker te dienen en te aanbidden,- -Dit boek 
„ fpreekt tot alle menfchen in eene voor allen verr 
„‚ftaanbare taale: Wanneer ik geboren was op een 
» woest en verlaten eiland, wanneer ik geen ander 
mensch gezien had; dan mij zelven ; wanneer ik 
» nimmer gehoord had, hetgeen -oudtijds in een’ 
„hoek. der wereld gebeurd is „indien ik mijne 
„reden gebruikte en behoorlijk-aankweekte, indien 
sik mij van. de vermogens, mij door God gefchon- 
» ken, wel bediende, zou ik Hem uit mij zelven 
» leeren kennen, Hem en zijne werken beminnen; 
»„ het goede willen , omdat Hij het wil, em om Hem 
» te. behagen alle mijne ns op dze wereld 
; vervullen.” 
_ Neen, Rousseau! zoo moogt gij dweepen , maar 
gij waart op geen woest en verlaten eiland gebo- 
ren, gij hadt onder menfchen geleefd , en zoo waart 
gij bekend geworden, met hetgeen oudtijds in een. 
hoek der wereld gebeurd is} gij hadt geleerd uwe. 
reden , uwe vermogens wel aan te kweeken en te 
gebruiken, gij hadt het Opperwezen leeren kennen 
in alle zijne wolmaaktheden en deugden, als den 
Vader der menfchen, en uwe pligten jegens hem 
en jegens u zelven. Zoo toegerust lag het boek. 
| | L 4 Ven 
