332 OVER DE OPVOEDING VAN DEN MENSCH 
woord zotider ‘eigenlijke. beteekenis, want deszelfs 
begrip is zeer betrekkelijk, „De eene mensch heeft 
Aan weinig. genoeg, Wijl zijne begeerten zeer be- 
paald zijn 3 hĳj-is: tevreden, zoo hij maar zijn dage= 
lijks onderhoud heeft, terwijl voor den ander’ „ be- 
kend met de: grootere, gemakken des levens „de 
fchatten van Perw niet -genoegzaam. zijn, om zijne 
zinnelijkheid te “bevredigen. … Wezenlijke behoefte 
beftaat dan alleen; wanneer de ménsch êrkend heeft ; 
dat aan. meerdere ontwikkeling, aan een beter'-ges 
bruik: vàn- zijne vermogens, meerdere voordeelen; 
grooter geluk verbonden: zijn, maar dan is: hij reeds 
op den, weg der -befchaving ;- en-dit-zal hij nimmer 
leeren — erkennen , dan wanneer zijne punten „van 
aanraking, met andere meer befchaafde menfchen 
vermeêrderd worden. De mensch ; van nature traag s 
en verflaafd- aan voorouderlijke gewoonten en levens 
wijs „ hem bĳ zijne opvoeding eigen geworden, 
fchept behagen in-rust, waaruit hij niet gemakkelijk 
wordt opgewekt, daarom vind hij het:altoos aange= 
namer, om, wat de befchaving van «zijn verftand 
aangaat , het te laten, bij hetgeen anderen voor 
breun deden, en zelf te werken (4). Deze traag- 
zi 
(4) Karakteristiek vind ik hier het antwoord van een’ 
Spaanfchen boer „ die, gevraagd zijnde, wat hij van de 
fterren dacht, antwoordde: „ daar weet ik niets vân, 
„ maar Pater ALonzo, de Edonis uit ons naburig 
„ klooster, zegt, dat de Heiligen goude uitgeknipte’ 
» nagels van verfehiltende grootte în het blaauwe gewelf 
», elen. hebben, en‘hij moét het wèêten, want hij 
"& „gaat 
