\ „DOOR DE GODHEID: 83 
Scheepvaart, en vermoedde. niet, dat - dit eenmaal 
de zekere gids zou zijn op den onmetelijken oceaan. 
Men: dacht nietvaan de mogelijkheid om den aardbol 
rond te zeilen, en zocht daarom naar het kompas 3 
maar men werd opmerkzaam op de eigenfchap van 
den. zeilfteen „ en nu eerst oordeelde men, dat men 
hiermede op zee voor verdwalen veilig was. 
LAURENS KOSTER vermoedde niet de mogelijkheid 
of noodzakelijkheid: der verlichting van Europa , 
toen hij letteren {need op beukenfchors3 eigenlijk 
bedoelde hij niets-dan het vermaak zijner kleinkin= 
deren, en zocht hij zonder eenig plan «naar een 
middel ter befpoediging van het onderwijs 3 hij drukte 
zijne letteren-over op eene weeke ftof „en de druke 
kunst „ die geheel Europa befchaafde en haren, 
weldadigen invloed over de geheele wereld vers 
fpreiden zal „ was daar. { 
‚Newron ftaarde niet op den boom, en dacht er 
niet aan, of- het vallen van een appel hem iets lee= 
ren kon, maar de appel viel; een gelukkig oogen-= 
blik bragt -hem aan het nadenken, en-het vermogen 
was ontdekt, dat hemel en aarde in evenwigt houdt. 
Men noeme dit ‘toeval; eigenlijk is het leiding van 
Gods voorzienigheid, en men weet niet, wat men 
meer bewonderen moet, deze leiding, of de kracht 
van den menfchelijken geest, die, eenmaal op den 
weg geholpen, zulke heerlijke gevolgen te weeg 
brengt. Maar dat dit ook den trotfchen mensch 
genoeg zij! | 
Behoefte alleen brengt geene ontwikkeling der 
vermogens’ voort; behoefte op zich zelve is een 
Il. D. 3, Z woord 
