„DOOR DE GODHEID, « 327 
maken. Wat men droomen. moge, van het ftreven 
paar kennis, van het trachten naar, volmaking. van 
den menfchelijken geest; is deze geest. eens: op‚„den 
weg geholpen, wie zal bij vlijt en, volharding. zijne 
vlugt beperken ? Maar uit zich zelve komt geen kind 
verder; zijne verfchillende vermogens blijven {luie 
meren, en de mensch bereikt zijne beftemming niet. 
Ik beroep. mij op u allen, die regtgeaarde ouders 
zijt. Gij ftemt alien toe, dat de. jeugd de tijd is ; 
waarin voor den. mensch gezaaid moet worden, het= 
geen hij naderhand maaïjen zal. Laat gij. dan uw 
kind aan zich zelve over, in ‚de verwachting dat 
het zich zelve vormen zal? . Laat gij het-aankomen 
op-zijne ingefchapene kennis, dat het, ‚dat alles van 
zelve ontwikkelen zal, wat noodig is. tot befchaving 
van het verftand? Ik fpreek nog niet eens van het 
hart, en om een goed en nuttig: burger in de maat» 
fchappij te. worden. Of gebruikt.gi niet vlijtig. alle 
middelen, die als nuttig erkend en onder uw. be- 
reik zijn, om dat verftand te ontwikkelen, en om 
hem datgene te leeren, wat voor zijne beftemming 
als. mensch noodzakelijk is? Wel. wetende, dat, 
wil. het zich van zijne redelijke vermogens. regt 
leeren bedienen, zulks moeite-en oefening kost, -en 
lijnregt ftrijdt met het begrip van rust en geluks 
dat ieder mensch, vooral de-min. befchaafde , zich 
vormt, Ik heb hier de ondervinding en de ftem 
van alle. eeuwen voor mij. Waartoe anders de zorg 
van de overheden voor. het onderwijs 2 Waartoe 
anders zoo vele pogingen van zoo vele menfchen- 
vrienden, om dit onderwijs te verbeteren , gemak- 
ke 
