326 OVER DE OPVOEDING VAN DEN MENSCH 
deeld zijn om’ langen tijd in volftrekte eenzaamheid 
door-te brengen, bij’ voorbeeld SELKIRK 5 heer: bes 
kend oúder den náam: van ROBINSON CRUSOË, gaan 
óók’ terug’ in befchaving, en vergeten. ‘het fpreken. 
De ftem ‘verliest in korten tijd alle-“bevalligheid- en 
welluidendheid, ieder dag” ftrijkt: een woord uit het 
gêheugen, er met hetzelve het begrip; welks teeken 
‘het was. Zoo- verliest de"rede allengs alle hare 
veroveringen „en keert: in het niet: terug. … 
“Is nu de fpraak-het middel der: menschwordings 
én leert de mensch,’ op “welke wijs - dan ook van 
(de “menfchelijke “zamenleving uitgefloten „- mimmer 
Spreken; ja'kan kij die kunst vergeten en-gaat met 
dit verlies zijne menfchelijkheid te gronde , dan wijze 
men ‘den weg aan,-hoe’ de eerfte mensch- alleen 
zijnde, ja zelfs in gezelfchap- van anderen „ ‘hebbe 
Jeeren fpreken. Voor ons, geboren te midden van 
eêne- befchaafde maatfchappij, van een”-gezond. lig= 
Chaam voorzien, moge dit niet moeijelijk-fchijnens 
wij leeren fpreken zonder dat-wij-dit-zelve- weten, 
en’ daardoor ‘komt onze reden even ongevoelig op 
de eerfte trap van hare ontwikkeling; maar: bij een 
bedaard nadenken zal men wel altoos tot-een hooger 
onderrigt zijne toevlugt“moeten- nemen, dat den 
eerften mensch op-den weg geholpen heeft, waarop 
hij door’ oefening. bij het gebruik- der. dente: mid= 
delen verder voortgegaan is. 7 ki op 
Nukan het kind -fpreken’envis- databed in ver 
band met de wereld. buiten” hem -de-rede is op 
den weg -der ontwikkeling , maar ‘zonder: hulp van 
buiten zal zij. nog ‘weinige: of geene: vorderingen 
| mas 
