324 OVER DE, OPVOEDING: VAN -DEN MENSCH 
ontftaat de vontwikkeling der menfchelijke: rede, en 
hetgene volgt wordt onwederfprekelijk… bevestigd 
door het zoo eenvoudig „als, natuurlijk: verhaal van 
iemand „die „ van {tomme ouders. geboren; zesrjaren 
lang geene andere “meníchen gezien „had, dan zijne 
ouders 5 hij herinnerde zich wel, toer hij naderhand 
onder menfchen kwam , deze en gene, gebeurtenis 
maar „hij. kon niet fpreken, en-had, nergens eenig 
befef van, zelfs niet van den dood en de begrafenis 
zijner ouders. Alles werd hem eerst duidelijk „toen 
hijs onder -menfchen. verkeerende , menfchelijke- taal 
had ‘leeren. fpreken (2). 
Maar‘ de weg tot- het volkomen “genot: vari dit 
menfchelijk gezelfchap moet hem openftaan. «De 
doofftomme leert niet {preken , omdat hij door het 
gemis van het gehoor van dit gezelfchap uitgefloten is 
De werktuigen der fpraak zijn even volkomen bij hem 
als bij anderen 5 doch’, door alle. mogelijke prikkels aan= 
gefpoord ; zal er geen enkel menfchelijk woord over 
zijne lippen komen, en dit alleen omdat hij niet 
hoort en het. gehoor juist het zintuig is ; waardoor 
de ziel hier met de buitenwereld in verband ftaat, 
_…_ Door het gemis der fpraak komt zulk een onge= 
lukkige „zelfs te midden van befchaafde menfchen, 
nimmer-zelf tot volkomene  befchaving. Zijne. drife 
ten. blijven louter dierlijks wat weet hij van zedee 
lijkheid, van onderfcheid tusfchen-goed én kwaad ? 
Uit zucht tot navolging aapt hij alles-na, wat hij. 
| | an- 
(2) Zie Recenfent ook der eagen ie N° te 
bl..33. Mengelwerk, 
