174 DENKBEELDEN VAN OUDE EN NIEUWE VOLKEN 
hunne ftaatkundige regten , hun aandeel, hunnen 
invloed in hét ftaatsbeftier, Daarom noemde men 
hem tiran, In onze tijden heeft men ook den voors 
maligen overheerfcher van het Franfche rijk tiran 
genoemd. Doch waarom noemde men hem zoo? 
Niet, omdat hij de volksvergaderingen „deed ontbin- 
den; en Frankrijk onder een opperhoofd terug bragt ; 
maar daarom , omdat hij zich aan vrijheid en zeker. 
heid van -perfonen en goederen’ niet’ bekreunde ; 
omdat hij de onderdanen van zĳn uitgeftrekt rijk 5 
als bloote werktuigen gebruikte, om zijne oogmer= 
‘ken te bereiken , omdat hij aldus alle’ vrijheid vers 
nietigde, omdat hij alles van zijne willekeur deed 
afhangen, en hij dus de volken van het hoogfte 
goed , dat zij zich in den ftaat kunnen voorftellen’, 
beroofde. u Ml hd 
Menfchen te gebruiken als bloote werktuigen, om 
onze oogmerken te bereiken, was den ouden niet 
vreemd. Overal waren flaven. In het Romeinfche 
tegt worden de flaven gezegd geen perfoon te heb 
ben, en flechts zaken te zijn. Over flaven kon 
men even als over alle zijne andere eigendommen 
befchikken, Regten had alleen de bürger, niet de 
mensch. De flaaf had geene regten.- De Heloten 
te ‚Sparta werden fomtijds gedwongen zich aan 
Jage driften over te geven, bij voorbeeld aan dron- 
kenfchap , opdat door dit voorbeeld de Spartaanfche 
jongelingen de ondeugd mogten leeren veraffchuwen. 
Werd het getal dier ongelukkigen te groot, en 
vreesde men, dat zij voor den ftaat gevaarlijk mog= 
ten worden, de wet ftond toe, een gedeelte hunner 
om 
