132 -DENKBEELDEN VAN OUDE EN NIEUWE VOLKEN 
« -Hatidel was bij de“ onden-niet geacht: „ Handel iù 
shet klein,” zegt ‘cICRROS „iseen läag en onedel 
„bedrijfs wordt-die in het groot-gedreven, ftrekt 
“die tot mut van’ velen „« dan’ is-zij niet fterk af te 
“ keuren, Dan eerst verdient-die’ geprezen te wor- 
‘sy den , ’ wanneer: hetgeen aldus is‘ gewonnen tot 
“s het aankoopêen en het bebouwen. van’ landerijen 
wordt aangewend (5).” … En waarlijk , handel. kon 
eerst bij de nieuwere volken régt:op prijs worden 
gefteld , omdat deze dien befchouwden, als een der 
middelen om de ’menfchelijke nijverheid te ontwik- 
kelen, om eén ieder te doen leven en werken’, «om 
algemeene welvaart overal te verfpreiden. 
Alle aanfpraak op onze verèering hebben de oude 
volken, door hunne verdienften in al wat kunften 
en wetenfchappen betreft. — Evenwel moeten wij 
niet uit het oog verliezen, dat niet alleen de latere 
volken veel hebben verbeterden verder befchaafd, 
wat de eerfte onvoltooid en onvolkomen hadden ach 
tergelaten , maar dat dikwijls bij de nieuwere vol- 
ken wetenfchappen ontftaan zijn, welke de Ouden 
niet kenden, en- waarvan zij ook den aard en het 
doel niet konden doorzien, omdat hun de denkbeel- 
den niet eigen waren, welke in latere eeuwen tot 
daarftelling eener zoodanige wetenfchap hebben aan- 
Jeiding gegeven. Nieuwere volken hebben eerst de 
welvaart van eenen ftaat vooral afgemeten naar des= 
zelfs handel, nijverheid, en middelen van beftaan. 
Daarom hebben zij eerst den aard en den loop van 
han- 
(5) Cic. de offic. Iv €, 42. 
