184 DENKBEELDEN/VAN OUDE EN NIEUWE VOLKEN 
de Germaafifche volken tot … ontwikkeling vari -"eër 
eigen burgerlijk regt: aanleiding gaven. + In’ Duitsche 
land hadden zoowel rArer de Grooterdls zijne Ópe 
volgers, onder dên naam van Capitwlariën ‚wetten 
gegeven ; maar geheel ongenoegzaam en onvolkomen 
waren dezelve ; zoodra de behoeften des Duitfchen 
volks door meerdere befchaving en toenemenden 
handel begonnen te veranderen. Vrije ‘fteden ont= 
ftohden. De bijzondere handelklasfe verkreeg eenen 
aanmerkelijken invloed op ‘het beftier der fteden, 
Daar ontwikkelde zich een ftads- en handelreets dat 
den grond gelegd heeft tot het algemeen nog “gel 
dend Duitsch burgerlijk regt. Terwijl ‘âldus de eerfte 
bron van Romeinsch ‘regt in ‘flaatkundige oogmerken 
te zoeken was, zoo ontftond in latere tijden bur= 
gerlijk regt uit den meer en meer vennen nen in= 
vloed van handel en nijverheid, … - | 
Maar , M. H.! veilig kan ik alle verder beboi kee 
terlatén. De onderfcheidene benamingen , waarmede 
oude en nieuwe volken den ftaat hebben aangeduid, 
doen ons het. bovên gezegd onderfcheid ‘hunner denk- 
wijze ten duïdelijkfte inzien. Was bij de “oudende 
beste burgerftaat die , waarin ieder ‘burger „met ach- 
terftelling. van alle. bijzondere belangen, tot het vale 
gemeen heil-des ftaats alles aanwendde ; wás dus de 
ftaat, de zaak, waarin alle evenzeer deel namens 
welke aan, allen evenzeer gemeen was3 zij’ noemden 
dien: ook. respublica „ dat is gemeene zaak. «De Gere 
maanfche volken daarentegen’ denken. zich ‘den 'ge- 
lukkigften burgerftaat dien, waarin overvloed ven 
welvaren hêerscht, “waarin „zoo “veel ‘mogelijk -alle 
bur- 
