OMTRENT VRIJNEID VEN VOLKSGELUK:: 167 
het verfchillend karakter der onderfcheidene ftaten 
van oude en nieuwe tijden na te gaan-en voor te 
ftellen. Geheel afkeerig van alle bloote befpiege- 
ling, namen zij de gefchiedenis tot leidsvrouw, en 
ontleenderì hunne befchouwingen uitde daadzaken 
en de. gebeurtenisfen , die zij bij de» volken: aantrof> 
fen. Zoo werd de ware kennis-van-den aard ende 
bedoeling der onderfcheidene ftaatsinrigtingen uit de 
gefchiedenis- als de zuiverfte bron geput. Zoo is 
men begonnen te zien, dat geheêl onvoldoende zijn 
afgetrokkene. beginfels-en ftelfels, die voor alle vols 
ken, in alle landen, in alle tijden. zouden gefchikt 
zijn. Men heeft zich overtuigd „dat onderfcheidene 
volken dikwijls omtrent de aangelegendfte ftaatsonders 
werpen geheel verfchillend hebben gedacht, en dat 
men uit die -verfchillende, dikwijls zelfs tegenflrijs 
dige denkbeelden , zich de verfcheidenheid van in= 
ftellingen en wetten, die wij bis hen boren. 
‘behoort té -werkdaren 10521 oi Mióilserno aib Hi 
Zoo hadden de “wetten en inftellingen bij de vols 
ken der oudheid veelal een geheel ander doel „dan 
wij gewoon zijn ons in onze ftaten voor. te tellen ; 
zoo verfchilden ook hunne gedachten. over het wee 
zen en den waren: aard. der flaten geheel van onze 
tegenwoordige wijze van befchouwen. itogiud 
Het was mijn gontieiks: Ms Hu! uin deze fpreeke 
beurt, in dien geest eenige opmerkingen “mede te 
deelen, en kort tot u te fpreken: over. de: verfchile 
lende denkbeelden, die oude en nieuwe volken zich 
van vrijheid en volksgeluk hébben wvoorgefleld, tot 
M 3 wel. 
