NICOLAAS TULP: 413 
leggen van valfche ;-dan in het opbouwen van gron- 
dige leerbegrippen. Hij beperkte-het misbruik van 
aderlating en afvoerende middelen, maar bragt hier- 
voor fchadelijke panaceën in zwang. Hoewel meer 
befchaafd, volgde hij parACELSUS in een verwaand 
gevoel van zich zelven, in verachting van weten» 
fchappelijke kennis en van de oudheid, in verwaar+ 
loozing van natuurlijke ziektefcheiding, in de pos 
ging om de geneeskunde aan de Scheikunst te onder. 
werpen, en’“vooral in het aanprijzen. van: fterke en 
zamengeftelde wondermiddelen. _ Algemeen werden 
deze door zijne navolgers in gebruik- gebragt, en 
namen de plaats. der eenvoudige geneesmiddelen in, 
waaraan de Galenisten alle mogelijke deugden toeken» 
den, terwijl de :Chemisten alle wonderen van hunne 
zamenftellingen uitbazuinden , en beider redelooze 
voorfchriften zouden geene navolgers gevonden hebe 
ben; indien de onverftandigfte gevoelens niet dik- 
werk de duurzaamfte regelen werden, en men niet 
dan door omwegen tot den weg der eenvoudige 
waarheid fchijnt te kunnen geraken. 
Zoo was de verwarde ftaat der wetenfchap , toen 
xULP zijnen loopbaan intrad, waarop wij hem zul. 
len volgen, na alvorens ter eere onzer moederftad 
melding. gemaakt. te hebben van BERNH, DESSENIUS 
KRONENBURGIUS van dmfierdam, die, te Keulen de 
geneeskunst onderwijzende „ aldaar reeds in het jaar 
1573 eene verdediging der oude, op rede fteunende, 
geneeskunde uitgaf, en de volgers van PARACELsUS 
gevoelig te keer ging, door de tegenftrijdigheden te 
| oomen; waaraan zij zich onderling (chaude maakterie 
Ee 2 srt „Uit 
