EN HARE OMWENTELINGENs 249 
„men, bij het gemis van noodige kennis, om één 
enkel verfchijnfel van omwenteling op den. aardbol 
genoegzaam” te verklaren, zich durfde. wagen aan 
het vervaardigen van Cosmogeniën met eenen zoo 
ftelligen toon , als ware men bij de fchepping tegen- 
woordig geweest. Hoe meer men vorderde in wezens 
lijke kennis, des te meer zag men in, wat men niet 
wist, en; de vorming des heelals niet kunnende 
oplosfen, bepaalde--men zich tot de planeet, die 
wij bewonen. Terwijl hier nu voor ‘Cosmologie 
eene befcheidener Geologie of aardkunde optreedt, 
doet ook deze hoe langer zoo meer-afftand van ‘hare 
groòtfche ontwerpen. Eerst wilde-zij hèt ontftaan 
van. den. ganfchen aardbol verklaren: dit beproefde 
BUFFON5 naderhand ten minfte de gefchiedenis van 
den ganfchen aardbol: dit was het doel van alle 
Geologen voor WERNER 3’ het was voor hem be- 
waard om de Geologie, als flechts tot de buitenfte 
fchors der aarde kunnende doordringen , wederom 
binnen enger grenzen te brengen; en-in onze dagen 
heeft eindelijk cuvier met zeer veel grond de Geo= 
logen vooral op de laatíte omwentelingen opmerk- 
zaam gemaakt, die van het tijdvak, waarin onzê 
aarde zich thans bevindt, het minfte verwijderd zijn. 
Gij zult mij zeker wel eenige oogenblikken uwe 
aandacht fchenken willen, daar ik met'u eenige 
blikken wilde- werpen op de gefchiedenis van onze 
aarde, om hate vervorming, en niet häre vorming, 
daaruit veenigermate op te helderen, ‘Hoort mij mêt 
toegevendheid „-aan” welke: ik mij, door zoö veel 
duidelijkheid als mij mogelijk is, en door beknopte 
R 4 | heid 
