VAN DEN -HELD DER - MIDDELEEUWEN. 237 
over deze zoogenaamde oordeelen van God gefchree 
wen, en met regt heeft men in läter eeuwen het 
voorbarige en ongeoorloofde ‘ingezien. van die ge- 
woonte , waardoor men den Almagtigen wilde dwin- 
‚gen, de zegepraal van het goede boven het kwade, 
waarvan deze aarde het. tooneel nog. niet kan op- 
_deveren , reeds hier in vollen glans te doen fchitte- 
ren. Dit echter moeten wij in de gefchiedenis 
fteeds voor oogen houden, dat wij de inftellingen 
der volken naar derzelver oorfprong, en geenszins 
„naar derzelver misbruik moeten beoordeelen, … En 
wordt ons oordeel dan niet gunftiger gewijzigd, 
wanneer „wij in den geest des tijds indringen, en 
die overtuiging in de gemoederen zien heerfchen:, 
dat God het onregt zelfs hier niet kan doen zege 
vieren, en dat, indien zulks al voor eenige oogen- 
blikken gebeuren mogt, dit alleen als eene ftraf van 
wankelmoedigheid of vroegere zonden  befchouwd 
„moet worden? Dit gevoel heerschte bij de kamp- 
ftrijders van den cip5 uit liefde tot hem hebben 
allen vrijwillig verlangd tot déze. eer toegelaten te 
worden , en zij achten zich. zelve beleedigd „ .dat 
hij, bĳ hun vertrouwen op zijn regt, het noodig 
achtte nog eene- aanmoediging ten prikkel van hun- 
nen moed bij zijnen affcheidsgroet te voegen: „cID,’” 
zeggen zij, 3, God geleide u, en wees verzekerd, 
> dat met zijne hulp en genade wij ons zoodanig 
»> zullen gedragen, dat wij u. zonder fchaamte onder 
„> de oogen zullen durven zien. „Maar zoude het 
> uit hoofde van onze zonden. anders mogen uit- 
»s vallen, houdt u dan overtuigd, dat gij ons heden 
2» voor 
