406 DE VERANDERING IN DE LEEFWIJZE 



dere ftanden niet altijd de grooten na? En is er, 

 uit. dat oogpunt befchouwd , niet veel te zeggen 

 tot verfchooning van dit gedrag ? Kan men de 

 grafelijke onderdanen befchouwen als een vrlj volk? 

 Immers neen. 



Doch gaat in uwe verbeelding vooruit; ziet het 

 Nederlandfche volk ontheven van boei en banden ; 

 ziet het vrij in het uitoefenen van zijnen koop- 

 handel en in het beftuur van zijnen Staat. Treed 

 in de woning van een Nederlander der zeventiende 

 en achttiende eeuw. Gij ziet tapijten ; maar het 

 waren die der Utrechtfche fabrijk. Gij ziet fchil- 

 derijen; maar het waren die van vaderlandfche 

 meesters. Gij ziet prachtige behangfels, maar zij 

 waren van inlandfche ftof. De vaderlandfche fa- 

 brijkfteden bloeiden daardoor. Door dien bloei 

 werden zij uitgezet en vergroot ; daardoor namen 

 de burgers toe in vermogen en welvaart. Jn dat 

 vermogen vondt de Staat rijkdom en magt en aan- 

 zien en eer. Uwe verbeelding ziet, in dc vader- 

 landfche woningcn van dien tijd, hoekbufFetten en 

 kasfen. Zij waren net gewerkt en met bloemen 

 en fnijwerk verflerd. Waartoe dienden zij? Om 

 Delftfche en Oostindifche porceleinen daar in te 

 plaatfen. Daar had de koophandcl belang bij ; daat* 

 hadden de ftedcn voordeel van; daardoor werd de 

 armoede verminderd en 's lands fchatkist gevuld. 



Naarmate de kunften en wetenfchappen zich 

 uitbreiden , wordt de fmaak verbeterd , verfijnd en 

 befchaafd. Wat in den beginne ftijf en fmakeloos 



