3IO HET VERBAND DER BEVOLKING 



daar het grootfte gedeelte van het menschdom ten 

 grave fleepte ; hierdoor werden de gronden met al- 

 leen van bebouwers beroofd , niaar het geringer 

 aantal bewoners deed de waarde der landerijen ver- 

 minderen ; uitgebreide ftreken kwamen in het bezit 

 van vveinige grondeigenaars , welke , grootere winften 

 beogende , den afzonderlijken veldarbeid aan huurlin- 

 gen moesten overlaten , hetgeen nergens zonder verval 

 van landbouw en befchaving plaats greep (12). 

 Te vergeefs trachtte LEOPOLD door kolonisten dit 

 verval te herftellen en de vorige welvaart terug te 

 voeren; fpoedig bezweken deze voor de heerfchende 

 koorts , en met de vermindering der bevolking nam 

 de fcheikundige werking van den aardbodem de over- 

 hand. Zwavel en witte klei dekt hier den grond , 



waar- 



( solam incolarum infrequentiam rejiciunt Romani aeriv 

 insalubritatem " en waarvan hij aan moeraslucht de groot- 

 He fchnld coefchrijft; in cap. 2 immers de advent. Rom. 

 eoeli qual. Oper. pag. 68. beweert hij het tegendeel. 

 Multitudine sc, incolarum et coeli salubritate mutuam 

 inter sese opein ferentibus ; cum illorum frequentia y dedu- 

 cencKs aquis idonea , salubritatem tueretur , et salubritas 

 freqnentiam alliceret atque foveret " gevende voorts de 

 inrigdngen en \vetten op , die ter zuivering van het 

 water bij de Romeinen aanwezig waren; en ib. cap. 3. 

 brengc hij tot de bijgebragte oorzaken der mindere bevol- 

 lung en der ongezondheid het vernielen van de waterlei- 

 dingen, door de Gottifche koningen, TOTILA en VITIGES, 

 waardoor overftroomingen en moerasfen ontftonden. 



(12) VAN LEEUWEN, over den invloed eener leper*, 

 king de* grondeigendoms op den landbouw, Utr. 1818, 



