B JJ t A G E N* agj 



tklijker landen (orn van Ossian en het Jcoude Kaledonistt 

 niet te gewagen) als Eng eland, Duitschland , ons vader- 

 land, bij her eigen klimaat en denzelfden grond, in de 

 laatfte ecuwen eerfle genien aan het menschdom gefchonken 

 hebben. De fchoone natuur, die ons omringt, zij moge dan 

 ook meer natuur in Duitschland en Engeland y meer kunsc 

 bij ons zijn, werkt die dan ook op Ossian in het dorste 

 gedeelte van Schotland? (i) of vermogen ijsklippen en 

 fneeuwbergen hier even zoo veel als de bloemrijke valleijen 

 van Klein Asie? De mensch is geen werktuig. Physische 

 oorzaken bepalen hem nooit alleen. Ook leert de ervaring , 

 en dit , dunkt mij , doet hier alles af , dat juist naar mate 

 physische oorzaken meer op den mensch werken, hi) jnist 

 meer van reden en vrijheid beroofd is. De gewone fter- 

 veling wordt er door bedwongen, de buitengewone be- 

 dwingt ze op zijne beurt. Maar de regeringsvorm ? Zeker 

 is het dat men het despotismus en zijn tegenvoeteling, de 

 anarcliie , zoo volkomen kan denken, dat er geene vrije 

 gedachte, ik laat ftaan ware genie , mede beftaan kan. In- 

 tusfchen^ wat leert de ervaring? datde grootfte genien bijna 

 onder alle regeringsvorm en , zoodra zij maar eenigzins dien 

 naam verdienden, gebloeid hebben. Of was de regering 

 zoo wenschelijk onder LEO de X en vervolgens onder 

 LODEWIJK de XIV? Verkiest men dit al te beweren, dan 

 herinnere men zich welke voortreffelijke kunftenaars Venetie 

 onder eene geduchte aristocratie en Spanje onder den 

 ijzeren fcepter van FILIPPUS den II voortbragt. Of moec 

 men niet toeftemmen dat Spanje de gouden eeuw zijner let- 

 terkunde onder dezen koelen en wreeden dwingeland zag 



aan- 



(i) De natuur is zoo dor niet in Scotland; zjj is er veel 

 mccr zeer fchilderachtig. W. SCOTT heeft ons die voornamelyK 

 in de jongdc tydcn doen kcnncn. Redac. 



