286 B IJ L A G E N. 



aanbreken, en dat QUEVEDO, DE LEON, LOPE, DE VEGA, 



GUILLEIN DE CASTRO, GARCILASSO en VCrVOlgenS CERVAN- 

 TES er eenen glans op verfpreiden, daar mderhand een 

 CORNEILLE den eerften ftrnal van ontleende om vervolgcns 

 een veel grooter glans nog over Frankrijk te verfpreiden ? 

 Was zelfs de eeuw van PERICLES , en die van de koningen 

 van Macedonia, was de eeuw van AUGUSTUS te vergelijken 

 bij de fchoone eeuwen van GrieTcenland , en bij de door- 

 luchtige dagen van de vrije republiek onder de Romeinen? 

 Zoodra er rust en veiligheid is , en de man van genie in 

 weerwil van zich zelven , niet gedwongen wordt om zich 

 met flaatszaken te bemoeijen of om 'den oorlog te bekomme- 

 ren, fchijnt elke regeringsvorm , nit de ervaring , even gun- 

 ftlg voor de genie te zijn. 



Wat de godsdienst betreft , in den eerften opflag fchijnt 

 Zij naar mate barer zinnelijkheid, ten minften zoo lang hij 

 de godsdienst des volks is en geloofd wordt, meer op het 

 fchoone te moeten invloeijen. Intusfchen biedt de ervaring 

 hiervan ook weder groote uitzonderingen aan. Vergeefs 

 hadden de Romeinen de geheele mythologie van de Grieken 

 aangenomen ; op hnnnen bodem werkte zij niet , wat 

 zij op den Attifchen en lonifchen bodem werkte. De 

 Roomfche godsdienst , oneindig meer zinnelijk dan die der 

 Proteftanten , moge in de gelukkige eenw van LEO de X op 

 de fchoone kunften ingevloeid hebben , in Spanje deed zij 

 }.^n niet, en vervolgens in Italie zelve niet, en de gouden 

 eeuw van Duitscliland , die de KLOPSTOKKEN, de WIELAN- 

 DEN 3 d^ GOETHES, de SCHILLER'S verheerlijkt hebben, doet 

 overreacnd zien, dat ook een minder zinnelijke godsdiensc 

 voor de poetifche meesterftukken alchans niet hinderlijk is. 

 Omtrent de voortreiFelijke voortbrengfelen der bouw-, 

 beeldhouw- en fchilderkunst denk ik eenigzins anders. Voor 

 deze kunften had de Roomfche godsdienst uit deszelfs eigen 

 imuur iets zeer bevorderlijks. Want even als de fchoone 



ge- 



