B IJ L A G E N, 



II. 



Er is mogelijk geene nafporing in de geheele wereldge* 

 fchiedenis , die aan het wijsgeerig verftand meer moeite ge- 

 kost heefc , dan die , welke men aan de ware oorzaken van 

 de beurtelingfche verbazende verfchijning van groote Ge~ 

 nien in bepaalde tijkperken heeft toegewijd. Zij , die alles 

 willen oplosfen, brengen hiervan tallooze oorzaken te 

 berde; maar het verftand, dat naar waarheid zoekt, en eerst 

 rust vindt, waar volkomen overtuiging zijne nafporingen 

 bekroont, blijft,na alle die redenen overwogen, en'aan de 

 ervaring der eeuwen getoetst te hebben, nog altijd onvol- 

 daan , daar het zich dikwerf de eigen oorzaken ontdekt , en 

 de eigen uitwerkfelen er met op ziet volgen; of weder 

 de eigen gevolgen bij geheel andere oorzaken ontmoet. Van 

 voren, ik beken hec , zou men zeggen moeten, die opge- 

 geven oorzaken moeten die gevolgen voortbrengen; maar 

 wie, dan de wijsgeerige dweeper, zal in de gefchiedenis 

 zijne itieorie van voren boven de ervaring ftellen, en zich 

 dus bloot geven, om ieder oogenblik door dezelve tegen- 

 gefproken te worden? En wat is eene theorie van voren 

 voor het gezond verftand anders, dan de verbinding en 

 toepasfing vap waarnemingen en beginfelen, uit eene vroe- 

 gere ervaring verzameld , op eene latere , of op gebeurte- 

 nisfen , die zich vervolgens voordoen. Nergens , dan juist 

 hier, is minder naauwkeurige overeenkomst tusfchen de 

 theurie en de praktijk , en kan er uit de nauiur der zaak 



min- 



