MET DE BEBOUWING DER AARBE. 331 



koude klimaten , kenfchetst. Daar de wederkeerige 

 werldng van grond en dampkring bij de veel fterkere 

 van zon en aardbodem tusfchen de keerkringen on- 

 merkbaar wordt , kan men met VON HUMBOLDT aan 

 eene meer gelijkvormige ^n beftendige fpanning van 

 den dampkring toefchrijven , dat tusfchen de keer- 

 kringen en in de nabijheid van de evennachtslijn epi- 

 demien niet alleen zelden zijn , maar dat zij ook eenen 

 minder bepaalden, eenen minder iangdurigen loop 

 houden , dan in de gematigde luchtftreken ; hoezeer 

 echter fomtijds epidemien heerfchen , die 9 even als de 

 Influenza^ zich fpoedig door een geheel werelddeel 

 verfpreiden , en die mogelijk van de plaatfing der 

 planeten, van de aspecten afhangen (37)5 is het 

 echter zeker, dat de gezondheidstoeftand eener land- 

 ftreek meer aan plaatfelijke betrekkingen , aan weder- 

 keerige terugwerkingen van dampkring en aardbodem 

 onderworpen is. Deze plaatfelijke werking bepaak 

 Eich voornamelijk tot de onderfte vlakte der lucht, 

 even als de bovenfte oppervlakte op het planeten- 

 ftelfel terugwerkt; van den grootften invloed op de 

 huishouding van planten en dieren zijnde 5 moet zij 



de 



(27) Epidemien, welke gelijktijdig over een groot 

 gedeelte der aarde verfpreid zijn, en met het planeten- 

 ftelfel in naauw verband ftaan, gelijk die van hetjaar54i, 

 1348, 1730 en 1782 hebben ceuen omloop van twintig 

 dagen , misfchien af hangende van negentien en een ne- 

 gende dag, dat de quadraatwortel is van een aardsch jaar. 

 Gesvh, des Leb* II. S. 1^4, 328. 

 U4 



