MET DE BEBOUWING DER AARDE. 337 



verliezen , ook zwavel of andere mijnftoffeHjke dam- 

 pen, uit den grond opftijgende, zullen deze werking 

 wijzigen ; hierdoor is her , dat de ziekte , door de 

 Ponti]nfche moerasfen veroorzaakt, meer met onze 

 tusfchenpoozende koortfen overeenkomt, en zeer 

 verfchilt van de befmettende koorts, die wij in hunne 

 nabuurfchap door dampen , uit eenen afgeftorvenen 

 grond oprijzende, veroorzaakt zagen. En dat oofc 

 de werking der bergen op den dampkring niet alleen 

 mechanisch is, toonen de Bafahbergen , die goede 

 geleiders der electriciteit, met wolken bedekt, en 

 met poelen omgeven zijn. Naarmate nu deze bergen 

 oorfpronkelijk of wel vlotrotfen zijn; naarmate lagen 

 van zand, kei, fteenkool, dus van ontbrandbare 

 en van brandbare ligchamen elkander afvvisfelen ; 

 naarmate de electriscli-galvanifche fpanning onder 

 elkander en met den dampkring grooter is, zal 

 men derzelver uitwerkfels in vruclnbaarheid , in 

 verfchillende bronnen of minerale wateren , in 

 grondbrand, aardbeving, of vulkanifche uitbarsting 

 ontwaren. 



Niet minder befmettend dan de uitwafemingen der 

 moerasfen zijn de uitvloeifels van rottende dierlijke 

 ligchamen. Dus verbaalt VAN FOREEST, dat een te 

 Egmond geftrand en rottend zeegedrocht aldaar eene 

 kwaadaardige ziekte te weeg bragt, vvelke vele in- 

 woners ten grave fleepte. Hetzelfde getuigt pater 

 KIRCHER van eenen walvisch, die aan de Etrurifche 

 kust tot rotting was overgegaan; eene vlekziekte te 

 Cork werd door PRINGLE aan geflagt vee toege 



fchre- 



