OVER HEX VERBAND DER WISICUNDE 



fterrenhemelen. Het oor, om geftrceld te worden 



door toonen en maatgeluiden ; te onderfcheiden den 



omvang, de kracht, hoogte, laagte , welluidend- 



heid , zuiverheid en afftand van ieder toon; te on 



derfcheiden de eenvoudige en zamengeftelde toonver- 



houdingen tot in de fijnfte overgangen, fchakerin- 



gen, ineenfmeltingen. De mond , tong^ bet gehe* 



melte 9 om alles, wat de ziel denkt , gewaar wordt 



en gevoelt; alles wat zij oordeelt, befluit en wil, 



in woorden uit te fpreken en de kracht der aan- 



doeningen, de teederheid des gevoels, de werking 



der hartstogten uit te drukken. De hand ter na- 



bootfing der natuur of voortbrenging van oorfpron- 



kelijke werken op liet gebied der vrije en beel- 



dende kunst. De hand beftuurt het penfeel des 



fchilders, den beitel des beeldhouwers, de letter- 



trekken des fchrijvers , de werktuigen der toonkunst* 



Met de hand fchept de mensch een nieuwe wereld 



van kunften en uitvindingen ; bewerkt hij de ftofFe- 



lijke dingen met fmaak en oordeel; opent hij een 



uitgeftrekt gebied van ontdekkingen en kunstvlijt; 



gelijk hij, met die zelfdehand, ftroomen en beken 



leidt , de zee bebouwt , de elementen der natuur 



beteugelt, het rijk der dieren , planten en delfftoffen 



dienstbaar maakt aan zijnen wil , bergen doorgraaft , 



wegen maakt onder het bed der rivieren en zelfs 



de gedaante der aarde verandert ^ verfraait en ver- 



betert. 



Blijkt aldus uit onzen zinnelijken aanleg de on* 

 derfcheidende voortrefFelijkheid van den mensch 

 boven alle fchepfelen der aarde 5 zij openbaart zich 



nog 



