' 



lo8 OVER DE BES-C HAVING 



/ 



de uitvvafeming bevordert, en dus, terwijl zij rijke- 

 Hjk voor de behoeften des inboorlings zorgt, zijnen 

 eetlust vermindert, en hem, meer dan den Euro- 

 peer , die deeds moet zwoegen om het dagelijkfche 

 brood, wien de nood tot kunften en wetenfchap 

 drijft, tijd laat tot godsdienftige plegtigheden , be- 

 fpiegelingen en mijmeringen , waarin geene natie 

 rijker , en tevens buitenfporiger was. Immers , die- 

 zelfde zonnenhette vindt de verbeelding op tot het 

 liitbroeijen der zonderlingfte herfenfchimmen. Zij 

 prikkelt de zinnelijkheid, zet de hartstogten aan, en 

 hult zelfs de koele wijsheid in zinnebeelden. Van 

 daar die zonderlinge Indifche wijsbegeerte , die , ja , 

 in vroegere tijden verheven was , maar later verval- 

 len is tot het voor de zedelijkheid gevaarlijke denk- 

 beeld, dat alles, de wereld der geesten gelijk die 

 der ligchamen, flechts 66n is, waarvan alle bijzon- 

 dere dingen niet dan uitvloeifels of fchaduwbeelden 

 zijn , terwijl onze daden , als noodzakelijke wijzi- 

 gingen dier zelfftandigheid , geene zedelijke waarde 

 hebben. Ook andere zuidelijke volken , de Grieken 

 vooral, werden door hunne warme luchtftreek en 

 yerhitte verbeelding tot eene fpitsvindige wijsbe- 

 geerte geleid; onze Noordfche volken zijn flechts 

 hunne navolgers. Was niet de fchoolfche wijsbe- 

 geerte uit de fcholen en fchriften der Arabieren- 

 ontftaan? En is niet de nieuwile wijsbegeerte 

 der Duitfchers , flechts onder andere namen, eene 

 vernieuwing der Indifche leer van het Al in Een 

 en ften in Al? Uit deze verbeeldins ontftaaii dm 



* c^ 



ook 





