VOORLEZING OVER BE VREES 



toch is het verband tusfchen ligchaam en ziel ver- 

 feroken, ten minfte geftoord: de ziel heerscht niet 

 mecr regelmatig over de dierlijke verrigtingen en 

 bewegingen, en deze zijn ook niet meer onderge- 

 fchikt aan haar heftier. De ondervinding leert, 

 dat de ziekte zelve , die op het ligchamelijk levens* 

 beginfel werkt , dezelfde bewegingen voortbrengt , 

 die anders het uitwerkfel zijn eener gefchokte ziel, 

 en waarvan de ziel zelve toch geene de minfte 

 foewustheid heeft; zelfs eene prikkeling der gevoe- 

 Mge deelen brengt hetzelfde voort, wat in den ge- 

 zonden ftaat de uitwerking is van onzen wil, of 

 van eene hevige gemoedsbeweging, Stel u iemand 

 voor door ftuiptrekkingen aangedaan; zie zijne ge- 

 laatstrekken , die, beurtelings de hoogfte vreugde 

 of de diepfte droefheid aanduiden, zie zijne vrees- 

 felijke kraclit, het ijsfelijk wringen der ledematen, 

 even of zij zoo uiteen zullen gedraaid worden, de 

 groote verwondingen , die zulk een zich dikwerf 

 toebrengt, en die de zorgvuldigfte oppasfing niet 

 altoos kan verhoeden. -En evenwel bij zijn ont- 

 waken gevoelt de lijder zich wel pijnlijk en afge- 

 mat; doch van al wat er voorgevallen is, weet hi} 

 oiets, heeft hij niets gevoeld. 



Ik vrees bijna uw kiesch gevoel te beleedi- 

 gcn , door het verhaal der proeven met het Galva- 

 sitsmus 9 dat fterkfte aller prikkels, genomen. Dan 

 het gewigt der zake vordert het; zij zijn zulk een 

 fterk en onwederfprekelijk bevvijs voor mijne ftel- 

 iing, en ik wenschtc ulieden zoo gaarne te over- 

 tuigcn, dat het fterven, als natuurlijke gebeur- 



