,l8o VOORLEZING OVER DE VREES 



fchouwers met den vinger aan te wijzen. Van die 



alles kon de ziel met geene mogelijkheid bewust- 



.held hebben, daar de misdadiger niet alleen gehan- 



,gen, maar ook een half uur te voren het lijk van 



bloed geledigd, en het ruggemerg doorfneden was. 



Dan genoeg om te bewijzen, dat eene prikkeling 

 der zenuwen eene hevig aangedane ziel kan te ken- 

 ,nen geven, zonder dat toch de ziel zelve hiervan 

 eenige bewustheid he eft. 



Hetzelfde geldt voor al vvat pijn en fmarte beet. 

 Is eenmaal het gevoel der zenuwen verftompt, en 

 ,het verband tusfchen ziel en ligchaam verftoord, 

 dan brengen zij ook den pijnlijken indruk niet meer 

 zoo aan de ziel over, als in den gezonden flaat, 

 /dan is de gewaarwording evenredig zwak en minder 

 onaangenaam. Herinner u, vvat ik zoo even zeide 

 ingeval van ftuiptrekkingcn ; herinner u, wat zeker 

 ieder uwer wel eens bij krankzinnigen gezien heeft, 

 hoe zii bij de dieplte wonden geen gevoel toonen, 

 hoe zij naakt dc grootfte koude doorftaan ? honger en 

 dorst verduren, onaandoenlijk zijn voor de werking 

 der fterkfle geneesmiddelen, alleen omdat de zenu- 

 wen veei van haar gevoel verloren bebben, en dus 

 niet meer de geregelde geleiders zijn van de ligcha- 

 melijke aandoeningen naar de ziel. 



Pas dit alles nu toe op ftervenden. Het verband 

 tusfchen ziel en ligchaam is door het geweld der 

 ziekte verbroken , het ligchameHjk levensbeginfel 

 verzwakt, het gevoel verminderd, de zenuwen bren- 

 gen de ligchamelijke aandoeningen niet meer of zeer 

 flaauw naar de ziel over, dus krijgt deze ook geene 



kond- 



