2 W 2 THEORIE VAN HET 1NTENS1TE1TS-KOMPAS. 



TJ 



Ibrmule, waarvan het eerste lid . : Cos. x is. en hct twecdc lid volkomen 



Nt 



B. 



dezelfde gedaante heeft als het tweede lid van - -. (9'), waarin den term 



r Sin. q> zoude ontbreken. Bij de onbekende waarde van i op de plaats der 

 waarneming, kan dus x niet bepaald worden. Wij behoeven evenwel de vraag, 

 zonder practisch nut, niet moeijelijker maken, en mogen daartoe a priorie de 

 waarde der groolheden r, p, q als bekend aannemen. Deze grootheden toch 

 zijn, zoo als in de aangehaalde verhandeling is aangeloond, gcnoegzaam stand- 

 vastig, en moelen eens vooral (of meermalen, om een gcmiddelde te kiezen) 

 in eene haven bepaald worden, op de gewone wijze, door het doen rond- 

 zwaaijen van het schip. r, p, q dus bekend zijnde moeten nog alleen m 

 en n gevonden worden. 



Wij onderstellen, dat liet schip verschillende koerzen gestevend heeft, en 

 dat men daarbij meermalen den hoek y tusschen de beide naalden van het 

 inlensiteits-kompas heeft opgeteekend, voor eenen standvastigen afstand der 

 naalden boven elkandcr. Dat dus voor eene niet te uitgcbreide pick van de 

 oppervlakle der aarde, voor verschillende koersen a< volgens het inlensiteits- 

 kompas zelf, de hoeken ft der form. (13) gevonden zijn. De koersen a' van 

 het intensiteits-kompas vindt men ligt, door op te merken, .dat het Noorden 

 van dat kompas gelegen is bijna midden tusschen de noordeinden der beide 

 naalden, en juist een Boog, Tang. = Tang, i y, uit dat midden verwijderd, 

 naar de zijde van de sterkste naald toe. Men heeft dan voor de gezeilde 



koersen a' de hoeken p, en de intensiteilen i ~ Cos. ft = CCos. ft .... (13) 



Deze intensiteit i is de kracht R waardoor het kompas aan boord gerigt wordt, 

 Wij bekomen dus voor de tweede vergelijking (9') 



Q 



. Cos. ft = Cos. q> -}- r Sin cp m Cos. a' -\- n Sin a' p Cos. (2 a' q) -\- q Sin. (2 a 1 <j) ; 



in welke vergelijking drie onbekenden voorkomen, te welcn m, n en t, want 

 .p is eene functie van m, n, p, q en van a'. Trachten wij <p te elimineren. Zij 

 Cos. 1 



1 +p Cos.Za' qSin.Za' 



dan is, volgens (12') 



5m. (n ) = ( 1 /J (m Sin. ' + n Co*. ') == Sin. 

 en 



o = i + . 



