-~ W 2 IIIKORIE VAN HET INTF.NS1TE1TS-KOMPAS. 



\\onil waargenomen, b. v. tc groot, dan weet men hieruit, dat dc achlersle- 

 vcii v;in hcl schip aanlrokkcnd wcrkl op de beiilo noordpolcn N en N', af- 

 slooloml op dc zuidpolcn Z en Z', dus dat bij eenen ooslelijken kocrs bet 

 koinpas eene wcstclijke afwijkiog zal bobbcMi, bij ccno weslelijkc kocrs, eene 

 ooslelijke afwijking. Om dit cell tor (groolendools) to voorkornen, brcnge men 

 'mo magneelstaal M' langscheeps, in de nabijhcid van net ktx&pas, loodtnig 

 dal do slaaf ecnen gelijkcn afstand lot clke der bcidc naaldcn heeft, dus in 

 con vlak, dal rcglboe-kig gaal door bet midden van den afstand der middcl- 

 punlcn van bcidc naalden. Als dan dc zuidpool der slaaf naar voren gekcerd 

 is, zal dc hock lusscben de naalden klciner wordon, zondor dat de gcnrid- 

 ilt'lilr rigting verandert. Met is ligl in Ic zien, dat zoodanig de nitwerking 

 van dc staaf M', in den aangcwczen stand zijn moot; want bet magnelismus 

 dor slaaf M' werkt om de horizontale inlonsiteit i' aan boord Ic vcrslcrken, 

 MI dus om den book /' te verkleincn. Mon becl'l bet aldus in zijnc magt 

 om, door naderbij en verderaf brengen der slaaf M', dien boek le brengen 

 tot belgeen bij zijn moet. Hot, spreckt van zelf, dat wanneer omgckeerd 

 ilo boek v te klein gevveest was, de staaf M' ook omgekeerd, mot bet Noor- 

 den naar voren, zoude mocten gelcgen worden. 



Indien nu, de staaf M' gcplaatst zijride, bet schip in den koers of W, 

 b. v. Oost, volgens bet kompas gcbragt wordt, fig. 9, dan zal bij doze koer- 

 son genoegzaam geene, of slccbts eene geringe afwijking bestaan, ten ge- 

 volgc van do working der gelegen magneetstaaf M', welke nu ten Zuiden 

 van hot kompas gokomen is. Uc bock M' tusscben de naalden zal evenwel, 

 in hot algemccn, niot nicer dc grootte bebben, die hij bebben moot, maar 

 of to klein of tc groot zijn, b. v. bet laatste. Alsdan brengc men de tweede 

 rnagneclslaaf in', dwarsscheeps met hel Zuiden naar bakboord, aan, op zoo- 

 ilanigcn afsland, dal weder dc hock tusscben de naalden wordt wal bij zijn 

 moot. Was bet schip onder dczelfde, ondorsloldc, omslandighcden van hel 

 Noordon naar hot Wcstcn omgewend, dan zoude de bock tusscben de naal- 

 den niet tc grool maar lo klein gcwordcn zijn; want daar de book </ mel 

 don kocrs Oost le groot gowordcn is, zoo heefl er cene aantrekking der 

 noordpolcn naar stuurboord-zijde |)!aals: bij conon weslelijken koers zullen 

 dus die polcn moor zameiigolrokken zijn. Oil gccfl aan de magnect m' dezelfdo 

 slolling in hot schip, Ic wolcn met bet Zuiden naar bakboord. 



Door dc working der boide magneton M' en m zullen nu alle afwijkingcii 

 van hot kompas, nil hot permanent of sub-permanent en vcrtikaal geindu- 



