' THEOR1E VAN IIET LVTENSITEITS KOMPAS. 



rigling le doen veranderen. Om dit zonder cenigc bcrekening tc doen, 

 jtlaatse men (het schip Noord of Zuid liggend) dc dwarsscheepschc magneet 

 totdat do afwijking van hct Intcnsiteils-kompas (aangcwczcn door de lijn die 

 den hoek v midden doordeelt, of zoo, dat Sin. <t>':Sin. f = 2 ML: 2 ml is) 

 nagenoeg = word 1. Daarna plaatse men de langscheepsclie staaf om den 

 hoek v nagenoeg de vereisclite grootte te geven. Door eenige verschik- 

 kingen komt men vervolgens ligtelijk daaiioe om de afwijking ? = , volgens 

 tie eerste form. (12') en den hoek v/ de juiste groolte, volgens form. ('27) 

 te geven; als wanneer de m en n der form. (9') tot nul herleid zullen zijn. 

 Het is duidelijk, dat het juist gerigt zijn van het schip, naar het magnetische 

 Noorden, Zuiden, Ooslen of Wcsten, tot het plaatscn der magneton, geen ver- 

 eischle is, (de bewerking is dan slechts gemakkelijker) maar dat dit met 

 elke willekeurige rigting geschieden kan, indien die rigting slechts bekend is. 

 Dan loch heeft men de koers a', door het kompas aangewezen; de miswij- 

 zende koers o, volgens onderstelling, dus ook de afwijking <? = a' a, en 

 voorls de kracht R nit den hoek i/ 1 van het Intensiteits-kompas. Met deze 

 gegevens, en de allijd bekend onderstelde N, p,q, r, vindt men gemakkelijk 

 de waardcn van m en n, door de formulen (9'), waardoor dan verder de af- 

 standen en rigtingen der magneetstaven gevonden kunnen worden, indien men 

 de magnetische momenten dezer laatste weet. Geheel practisch zoude het 

 ook kunnen geschieden, indien men zich niet hondt aan de bepaling, dat een 

 der staven langschecps, dc andere dwarsscheeps geplaatst wordt, maar slechts 

 daaraan, dat de staven onderling ecnen regten hoek vormen. Men houdt daartoe 

 een der staven, b. v. in, steeds evenwijdig aan de lijn ZZ' of NN' die de 

 zuid- of noordpolen van de naalden van het Intensiteis-kompas vereenigt, doet 

 daardoor die naalden beide tegelijk, in denzelfden zin van rigling veranderen, 

 zonder merkelijkc verandering van den hoek v, totdat de gemiddelde rigting 

 de afwijking <p = aanwijst. Daarna houdt men de andere staaf M' evenwijdig 

 aan de lijn NZ' of N'Z, welke twee ongelijknamige polen der kompasnaal- 

 den verbindt, totdat de hoek v de juisle grootte bekoml. Hiermede is de 

 /.aak afgeloopen. Deze manier kan in eene haven aangcwend worden, en 

 soms dienstig zijn als er, (om wclke reden dan ook) geene gelegenheid be- 

 staat het schip om te wenden. 



Wij merken nog op, dat bij het Intensiteits-kompas het doelmatiger is 

 twee gclijk sterke langscheepsclie magneetstaven, de eene ter linker- dean- 

 der ler regterzijde, evenwijdig aan elkander, en met de gelijknamige polen 



