REDEVOERING. 251 



te meer daar deze kunstbewerking reeds een enkel maal, naar het schijut 

 met goed gevolg , door GULZ en MALGAIGNE is verrigt. 



Valt in het hier aangevoerde de vruchtbare invloed van mikroskopische 

 nasporingen op de heelkunde niet te miskennen, nog duidelijker springt hij 

 in het oog , wanneer wij door deze onderzoekingen van eene dwaling over- 

 tuigd worden, die op onze handelingen van den grootsten invloed was en 

 de nadeeligste gevolgen hebben kon. En dit is immers het geval, wanneer 

 het mikroskopisch pnderzoek ons aantoont, dat de scabies, eene ziekte, 

 die vroeger ook in de geneeskunde eene zoo groote rol speelde, wanneer 

 zij , volgens de toenmalige begrippen , ten gevolge eener alleen plaatselijke 

 of uitwendige behandeling naar het slijmvlies der luchtwegen verhuisd 

 was, dat de scabies, zeg ik, haar ontstaan alleen te danken heeft aan 

 eenen kleinen parasiet, die, de huid tot woonplaats gekozen hebbende, 

 door opwekking eener geringe prikkeling de opligting der opperhuid in den 

 vorm van een klein blaasje ten gevolge heeft. Wat al artsenijen werden 

 den armen, toch reeds genoeg geplaagden lijders, vaak tot nadeel hunuer 

 gezondheid, inwendig toegediend, terwijl eene eenvoudige uitwendige be- 

 handeling gedurende een paar dagen voldoende zou geweest zijn, om de 

 lastige parasieten in de huid te dooden en hiermede den geheelen huiduit- 

 slag spoedig te doen verdwijnen. 



Wilde ik het hooge gewigt van physiologische en mikroskopische na- 

 sporingen voor de heelkunde en haren belangrijken invloed op theorie 

 /oowel als op praktijk op eene ruimere schaal aantoonen , het ware vol- 

 doende alleen de ontsteking tot onderwerp te kiezen: de ontsteking, de 

 vijand en tevens de bondgenoot der heelkunde, het vuur, dat vrij rondom 

 zich grijpende zoowel harde als zachte deelen verwoest, dat doelmatig 

 geleid den meester de stoffen levert tot herstelling en zelfs tot vorming van 

 nieuwe deelen. Doch het was alleen mijn doel, den invloed der physio- 

 logische wetenschap op de heelkundige praktijk in eenige hoofdtrekken te 

 schetsen, waartoc ik bij voorkeur die punten van aanraking tusschen 

 physiologie en heelkunde gekozen heb, uit welke de onmiddelh'jke invloed 

 het duidelijkste blijken kon. 



Hadden wij bij deze wijze van behandeling van ons onderwerp meer- 

 malen gelegenheid, om opmerkzaam te maken, hoe toepassing van physio- 



32* 



