REDEVOERING. 249 



ruoeten trekken, is omtrent den huidkanker van een ander gevoelen. Hoe 

 verouderd en uitgebreid de kankerverzweringen in het aangezigt ook wezeu 

 mogen, bestaat bij deze, volgens hem, hoop op genezing, wanneer zij 

 slechts in haar geheel door het mes verwijderd of door bijtmiddelen ver- 

 woest kunnen worden. Aldus luidde ook de uitspraak van RICHTER, 

 BERARD en anderen. 



De grond van dit in het oogvallend verschijnsel bleef onbekend tot in 

 den jongsten tijd, wanneer waarnemingen van ECKER, LEBERT, MAYOR en 

 PRERICHS dit verschijnsel ophelderden en deden zien, dat men onder den 

 iiaaru van huidkanker twee, wat hunne ontleedkundige verhouding aan- 

 belangt, wezenlijk verschillende ziekelijke voortbrengsels heeft zamengevat, 

 die wel beiden de plaatselijke verwoestende werking gemeen hebben, doch 

 waarvan alleen het eene, wat histologische zamenstelling en overige ver- 

 houdingeri betreft, het kenmerk van den waren kanker draagt, doch waar- 

 van het ander eenen hiervan geheel afvvijkeuden bouw vertoont en hoofd- 

 zakelijk uit vormbestanddeelen is zamengesteld , die van de plaatvormige 

 epitheliumcellen en opperhuidscellen niet kunnen onderscheiden worden. 

 De toepassing van dit feit h'gt voor de hand. Immers het mikroskopisch 

 onderzoek van een klein, aan de zwerende vlakte ontnomen gedeelte zal 

 voldoende zijn, om den aard der aandoening te herkennen, en de aanwe- 

 zigheid van enkel epithelium- of opperhuidscellen of plaatjes, benevens 

 bloedligchaampjes , vormbestanddeelen, die door geen eenigzins ge- 

 oefend waarnemer met kankercellen kunnen verwisseld worden , zal de 

 volkomene zekerheid geven, dat men slechts met een epitheliaalgezwel en 

 met geenen kanker te doen heeft, en met meer vertrouwen op eenen gun- 

 stigen uitslag zal de heelkundige tot de verwijdering met het mes of ver- 

 woesting der zwerende vlakte door bijtmiddelen kunnen overgaan. 



Uit de vele voorbeelden, die het nut van mikroskopisch onderzoek voor 

 de heelkundige praktijk zouden kunnen staven, wil ik nog een enkel van 

 dezen aard aanhalen. Gelijk bekend is, komen er dikwijls gezwellen voor, 

 die zich langzaam en zonder merkbare verschijnselen ontwikkeld hebbsn , 

 omtrent welker aard noch het duistere verloop, noch de uitwendig waar- 

 neembare teekenen eenig licht verspreiden en die bovendien, uit hoofde 

 hunner zitplaats, met even veel grond aan eene op zich zelve staande of 



32 



