REDEVOERING. 247 



zulks niet in de kunstbewerking zelve, die onder bepaalde omstandigheden 

 op physiologische gronden te regtvaardigen is, maar in gebrek aan juiste 

 onderscheiding van de oorzaak van het scheelzien. Maar al te dikwijls 

 wordt deze onderscheiding, door zoo vele, met eene soort van woede voor 

 deze kunstbewerking bezielde heelkundigen , bij gemis aan voldoende phy- 

 siologische kennis van het zintuig des gezigts, niet gemaakt en hierdoor 

 het gebrek verergerd. 



Met een enkel woord wil ik te dezer plaatse nog herinneren aan eene 

 heelkundige kunstbewerking, schier driewerf te gelijk geboren in eenen 

 vruchtbaren tijd, waarin men door eenen te ver gedreven zucht naar toe- 

 passing van spier doorsnij ding , deze bijna bij alle gebreken trachtte aan te 

 wenden, waarin slechts spieren betrokken waren: ik bedoel de kunstbe- 

 werking tegen het stotteren. Zij mag met regt eene heelkundige d waling 

 genoernd worden, en kan ons leeren, waartoe miskenning der physiologie 

 den al te stouten heelkundige voeren kan. Bij juiste waardering der phy- 

 siologische kennis van het mechanisme der spraak en van hetgeen op grond 

 hiervan door SCHULTHESS , ARNOTT , MUELLER en anderen als oorzaak van 

 het werkelijk stotteren wordt aangenomen, zou zij nimmer ondernomen 

 zijn. De ervaring heeft dan ook reeds den staf gebroken over eene 

 kunstbewerking, die niet alleen velen noodeloos aan levensgevaar bloot- 

 gesteld, maar zelfs aan enkelen het leven gekost heeft. 



Ik zou kunnen voortgaan, U ook in andere verrigtingen van het dierlijk 

 organisme de vruchtbare uitkomsten aan te wijzen , die hare juiste kennis 

 voor de praktische heelkunde heeft opgeleverd; doch veroorlooft mij'liever, 

 iiwe aandacht nog eenige oogenblikken te bepalen bij de vruchten eener 

 metkode van onderzoek, die op het physiologisch gebied het eerst werd 

 toegepast, hier met de meeste zorg gekweekt, verbeterd en uitgebreid werd 

 en op de dankbaarste wijze de zorgen aan haarbesteed, beloonde: ik bedoel 

 het onderzoek met het mikroskoop. Eene nieuwe wereld werd door dit 

 werktuig voor den onderzoeker geopend, en toen hij hierop eerst in onzen 

 leeftijd met een levendig bewustzijn van het doel zijne blikken vestigde, was 

 spoedig ook de organibche zamenhang gevonden en eene nieuwe wetenschap 

 in het leven geroepen. Op de stoffelijke afwijkingen, die het ziekelijke 

 leven vergezellen , kon die wijze van onderzoek niet zonder invloed blijven. 



