216 M. DE VRIES 



De groote wet der welsprekendheid derhalve, waardoor zij de overt uiging 

 beheerscht, ja het meesterschap der gemoederen verovert, de wet die haar 

 eigenlijk wezen uitmaakt, is niets anders dan eene juiste, krachtige, be- 

 zielde uitdrukking van wat er in het binnenste omgaat. Maar is niet de 

 heerschappij over de taal van die uitdrukking het eenig beginsel? Was 

 niet het ideale beeld , dat ik u schetste van den meester der taal , te gelijk 

 het beeld der volmaakte welsprekendheid? 



Doch misschien werpt men mij tegen , dat het gebied over de taal op 

 zich zelf nog niet tot welsprekendheid leidt, wanneer het hoofd arm is aan 

 gedachten en de borst voor aandoeningen koud. //Het is het gemoed dat 

 wel doet spreken ," was het zeggen der ouden : hoe zou dan uit een dor en 

 onvruchtbaar gemoed de welige, vruchtrijke welsprekendheid kunnen ont- 

 spruiten? Het meesterschap over den taalschat is een nietswaardig vermo- 

 gen , als de denkbeelden en gewaarwordingen ontbreken , om zich dien 

 schat ten nutte te maken. Ik schroom die tegenwerping niet, G. T.; zelfs 

 erken ik volgaarne de waarheid, die in haar ligt opgesloten; maar dat zij 

 tegen rnijne stelling zou pleiten , is niet meer dan een bloote schijn : bij 

 eene nadere beschouwing strookt zij daarmede volkomen. Want gewis , 

 voor den onbeduidende , wiens brein ledig is van gedachten , wiens hart 

 van geene aandoeningen klopt, wiens gemoed als dor en onvruchtbaar ge- 

 teekend staat : voor hem is het meesterschap der taal niet weggelegd. Of 

 zou hij doordringen in het wezen der taal , wien het mangelt aan verstand 

 en gevoel ? Hij de afspiegeling van die beiden erkennen , wien de natuur 

 ze beiden geweigerd heeft? Hij den weg wijzen tot volmaking, die zelf 

 bij anderen achterstaat? Neen, de gave van het genie, door wetenschap 

 gevoed en gesterkt , hebben wij in den meester der taal gehuldigd ; en 

 gerust durf ik beweren : hetzelfde talent , dat hem gebied doet voeren over 

 de taal, verzekert hem tevens den lauwer der welsprekendheid. 



Ziedaar dan de stelling, die het onderwerp mijner rede uitmaakt, toe- 

 gelicht en geregtvaardigd. Doch alvorens verder te gaan , is het noodig , 

 nog eene aanmerking daarbij te voegen. Zoo dikwijls ik tot hiertoe van 

 taal sprak , hechtte ik aan dat woord de algemeene beteekenis , zonder ze 

 met eenig bepaald volk of een bepaalden tijd in verband te brengen. Ik 

 betoogde de waarheid mijner stelling uit den aard der zaak zelve: staat 



