RE DEVO BRING. 213 



gere geslachten in de taal gedrukt heeft, gaat hij zorgvuldig na; elken straal 

 van het beeld der menschheid , dat er zich in afspiegelt , vangt hij op ; en 

 terwijl hij in de hoofdtrekken telkens zijn eigen beeld herkent , toetst hij 

 zijne opmerkingen en gewaarwordingen aan de uitspraak der ondervinding , 

 die hem de taal verkondigt. Het geheele tafereel der ontwikkeling en 

 beschaving van het volk waartoe hij behoort, verrijst voor zijne verbeelding; 

 en hoe scherper hij toeziet, des te meer ontdekt hij overal leven en be- 

 weging, verband en overeenstemraing , des te meer vindt hij voedsel voor 

 zijn geest , voldoening voor zijn hart. 



Doch hiermede , G. T. , is mijne schets niet voltooid. Wat ik tot nog toe 

 opnoemde, geldt evenzeer van den taalkenner als van den meester der taal, 

 en kan door onderzoek en studie worden verkregen. Maar terwijl hier het 

 grenspunt bereikt is, dat de wetenschap niet kan overschrijden, heeft de 

 heerschappij over de taal nog aan hoogere eischen te voldoen. Want zelfs 

 de volledigste kennis en de nicest aanschouwelijke voorstelling der taal, 

 in haar innigste wezen zoowel als in hare duizendvoudige verschijnselen , 

 zijn niet voldoende om haar in waarheid te beheerschen, wanneer het ver- 

 mogen ontbreekt om van die kennis en die voorstelling in de toepassing 

 volkomen gebruik te maken. Neen, eerst dan, als de taalkenner den 

 geheelen inhoud der wetenschap, zoo als ik u die afteekende, zoodanig in 

 zich heeft opgenomen , zoo innig in merg en bloed ingezogen , dat zij als 

 met zijn wezen vereenzelvigd is; als de taal zelve, naar stof en naar geest, 

 zoodanig zijn eigendom is geworden, dat alle hare schatten op een wenk 

 tot zijne beschikking staan ; als aan elke gedachte die bij hem oprijst , aan 

 elke gewaarwording die hij gevoelt, onmiddellijk dat woord, die uitdruk- 

 king ontspringt, die haar het levendigst afschildert; als de schikking en 

 verbinding , de buiging en plooijing der deelen , de afwisseling der vormen 

 en wendingen, telkens de allerfijnste schakeringen der gedachte met de 

 zuiverste overeenstemrning vergezelt , telkens in een toon zamensmelt met 

 de trilling van elke zenuw des gevoels ; eindelijk , als elk beeld , dat de ziel 

 heeft opgevangen uit den spiegel der taal, zich even krachtig, even helder, 

 maar met het prille waas der oorspronkelijkheid , weerkaatst in het levende 

 woord: dan, dan eerst is de zege behaald, eerst dan heeft' de taal haren 

 meester gevonden. 



