212 M. DE VRIES 



En nu, met dit beeld der taal voor oogen, herhaal ik de vraag: Wat 

 zegt het, der taal meester te zijn? Gewis, is zij eene edele gave, het 

 vermogen om haar te beheersehen kan niet minder edel zijn. Geene noeste 

 inspanning van een stalen geheugen , geene onvermoeide letterblokkerij 

 kunnen dat vermogen schenken. Laat de vlijtigste zwoeger elke spraak- 

 kunst , die hij kan opsporen , doorlezen en telkens herlezen , laat hij den 

 inhoud van het volledigste woordenboek in zijn brein te zamen persen: 

 ach! vruchteloos tobt hij zich af , met al zijne moeite schraapt hij slechts 

 woorden en vormen te zamen; rnaar tusschen het meesterschap der taal en 

 zijne geleerdheid is evenveel gelijkenis, als die het bloeijende leven heeft 

 met de verstijfdheid des doods, of de koesterende zomerzon met den ijs- 

 kouden nevel des winters. 



Is dan de kennis dier woorden en vormen onnoodig voor hem, die de 

 taal zal beheerschen? Zoo iets te beweren, zou de ongerijmdheid zelve 

 zijn. Al is het wezen der taal niet beperkt bij de grondstof, waaruit zij 

 is zamengesteld , toch is het in die grondstof alleen , dat zij haar wezen 

 openbaart. Eene volledige , innige kennis der woorden en vormen , in al 

 hunnen omvang, in al hunne verscheidenheid , is derhalve de noodzakelijke 

 grondslag, waarop elke hoogere beschouwing moet rusten. Maar men blijve 

 daarbij niet staan , men vergenoege zich niet met de heerschappij over de 

 stof, men dringe door tot den geest die haar bezielt en haar eigenlijk 

 wezen uitmaakt. Erkenning der taal als het beeld van den mensch, als 

 het uitvloeisel van zijnen geest en zijne ziel , dat , zagen wij , is het beginsel 

 van hare juiste waardering. Aan dat beginsel getrouw te blijven, het niet 

 alleen met de overtuiging als waarheicl te huldigen , maar ook in de toe- 

 passing te doen leven en werken : ziedaar het kenmerk van den bevoorregte , 

 die gebied voert over de taal. Toegerust met eene volledige kennis van al 

 de hulpmiddelen , die de taal oplevert , met eene heldere voorstelling der 

 beteekenis van elk woord, der kracht van elken vorm, der natuur van elke 

 wending, overziet hij de geheele uitgestrektheid van zijn gebied met eenen 

 alomvattenden blik. Het geheele zamenstel der wetten , die den aard der 

 taal bepalen , het wezen der verschijnselen , waarin zich haar eigenaardig 

 karakter, in tegenstelling van andere talen, vertoont, is hem tot klaar 

 bewustzijn geworden. Alle sporen, die het denken en gevoelen van vroe- 



