R A T I 0. 191 



quoque mox haberent patronum et fautorem. Virorum immortalium , 

 LUDOVICO regnante, seges exstitit laeta et larga. 



Quinque his aetatibus literarum et artium aureis , quas historic! recensere 

 solent extranei, nos Nederlandi , ab iis fere neglecti, addimus sextam, 

 quae in patria nostra ante haec duo floruit saecula. Quinque turn nasce- 

 bantur in septem his regionibus parvis Universitates , mox pro illo tempore 

 amplae, multaeque praeter eas Scholae doctae egregiae. Eratque non 

 modo doctrinae severae et antiquae, sed etiam literarum vernacularum , 

 inprimis historiae et poeseos, flos insignis, artiumque, maxime picturae, 

 laus summa. Hanc vero auream aetatem quid adduxit, nisi tempora et 

 loca hactenus felicia, quod belli diuturni saevitia iuimiimta erat, et, qua- 

 tenus supererat, in regionum harum finibus modo conspiciebatur; quodque 

 reipublicae Magistratus id bene sibi habebant persuasum, terram armis et 

 fortitudine bellica servitio ereptam, non nisi doctrina, literis, arte, vera 

 humanitate omnique animi virtute et pietate contra servitutem novam 

 defendi posse. Ergo scholas condiderunt, tanquam lucis, cultus, religionis 

 arces , ut his propugnaculis , rnagis quam turribus et castellis , terram 

 liberam servarent liberamque et libertate dignam posteris traderent. Sic 

 vero suam tribuentes huic animorum et studiorum munimento laudem et 

 mercedem , non eos fefellit eventus. Orti sunt innumeri , fama et honore 

 digmssimi , immortali gloria etiam nunc ornati , qui patriae libertatem cer- 

 tius vindicarunt , quam centies millia militum et sexcenta castella valuissent. 

 Nani fundarunt earn non in caducis aggcribus arniisque incertis, sed in 

 ipsis hominum animis, libertatis, quam amabant, patronis et defensoribus 

 invictis. Haec literarum et libertatis noslra est aetas aurea. 



Ita doaet historia, veri testis, quantopere tempora et loca apta felici 

 literarum studio auxilientur. Idem docet ipsa rei ratio ac natura. Etenim 

 contra temporum et locorum injuriam pugnare quidcm possunt homines , 

 sed plerique modo in tempus , non diu ; neque etiam pugnare multi , sed 

 pauci, sensimque pauciores, ita ut tandem supersint fortasse nulli. His 

 enim animus deficit et spiritus, non modo, quia laudem non accipiunt: sine 

 hac etiam bonus virtuti , doctus erudition! studet : sed inprimis , quia nihil 

 aequalibus proficere videatur quicquid doceant et moneant; arenam vero 



