190 P. HOFSTEDE DE GROOT 



civilibus , impositus tandem erat finis diu exoptatus. Melius quid , quam 

 armorura strepitum et vulneratorum clamores ac gemitus audiendi, quam 

 xirbes vastatas et segetes , a militibus calcatas , videndi erat opportunitas. 

 Audire poterant Roman! elegantissimorum poetarum carmina, videre arti- 

 ficum tabulas et statuas pulcerrimas. Hos etiam auxilio, favore, amicitia 

 sustentabat, qui reipublicae quassatae quietem reddiderat, AUGUSTUS, nee 

 minus hie , qui ei erat conjunctissimus , MAECENAS. Aetas nascebatur 

 literarum Latinarum aurea. 



Novistis etiam, quid inter Arabes accident. Heroes, per MUHAMMEDEM 

 excitatos, qui pulcriorem orbis antiqui partem per unius saeculi spatium 

 sibi subjecerant, mox incredibilis vicit literarum amor. Has a Graecis 

 quidem erant mutuati, at ipsi tamen sic coluerunt et foverunt, ut, quum 

 reliqui mortales nocte obscura premerentur, Arabibus dies affulgeret laeta. 

 Nimirum bellorum sat egerant; gloria aderat et praeda; his frui cupiebant; 

 artium literarumque , quae emolliunt mores nee feros esse sinunt homines, 

 studium summo jam nutriebant arclore ; viros doctos eo nunc remunera- 

 bantur praemio et honore , quibus antea bellatores. Sic aetas doctrinae et 

 literarum aurea quaedam inter Arabes quoque exstitit, partim quidem 

 factitia, at splendida tamen. 



Minus a nostris moribus diifert, quod Florentiae accidit. E longa 

 Europae infantia et pueritia, nova oriebatur aetas juvenilis , loquendi , canendi , 

 gaudendi cupida. Quies erat in felici Florentiae republica, ubi gens Medi- 

 cea , virtute potius et excellentia , quam potentia et milite regnabat. Hie 

 stimulari , adjuvari , coronari solebat quisquis PHIDIAE arte , PLATONIS phi- 

 losophia, VIRGILII carmine eminebat. Hie suus constabat apud principes 

 et plebejos doctrinae et arti et literis honos , hie feminae etiam multae 

 Latina, imo Graeca quoque eloquentia et poesi excellebant. 



Quinta recensetur, LUDOVICO XIV in Francia regnante, literarum aetas 

 aurea. Bellorum turn quidem series erat continua , sed in media Francia 

 quies, ipsaque bella historicis scribendi, poe'tis canendi, artificibus fingendi 

 praebebant materiem ditissimam. Ea autem erat LUDOVICO indoles, ut, 

 ipse ingenio non magnus , rite , quae egregia est in Principe virtus , magnos 

 discerneret in quovis genere viros; unde factum est, ut quicunque bello, 

 sed etiam poesi, facundia, architectura , omnique arte eminerent, Regem 



