210 M. DE VRIES 



langzaam voor weinigen tot stand is gebragt, had zonder eenige moeite 

 fcerstond voor alien kunnen bestaau, indien de mensch van den aanvang 

 af zich tot die keuze bepaald had. 



Doch verlaten wij die koude beschouwing, die tegen hart en verstand 

 evenzeer aandruischt. Neen, met geene doode teekenen of ziellooze ge- 

 baren behoeft zich de denkende en gevoelende mensch te behelpen , de 

 levende spraak is hem geschonken, als de heerlijkste getuige van zijn 

 hoogen rang in de schepping , als het edelste vermogen , waardoor hij zich 

 verheft boven het redelooze vee. Niet aan hem zelven was de keuze over- 

 gelaten , van welke teekenen hij zich wilde bedienen , om wat hij dacht of 

 gevoelde aan anderen kenbaar te maken; maar dezelfde Schepper, die dat 

 denken en gevoelen in hem gelegd had, schonk hem het vermogen tier 

 spraak: en de eerste gedachte die bij den eersten mensch oprees, het eerste 

 gevoel dat in zijne borst ontwaakte , stortte zich , onmiddellijk en onwille- 

 keurig, in herkenbare klanken uit J ). 



Zoo is dan de taal eene hoogere gave, getuige van het goddelijke in den 

 mensch , en , als uitdrukking van zijne gedachten en gewaarwordingen , 

 ontvloeisel en afspiegeling tevens van zijnen geest en zijne ziel. Daarin 

 bestond reeds van den oorsprong af hare hooge waarde , maar die waarde 

 is door den loop des tijds, door de ontwikkeling van ons geslacht, nog 

 oneindig verhoogd. Terwijl het denken en gevoelen allengs door ruimere 

 stof en veelzijdiger werking zich oefende, vormde en veredelde, en van 

 onbewust vermogen tot het voile besef der wijsbegeerte rijpte, volgde de 

 taal die ontwikkeling in evenredige mate, en nam aanhoudend toe in 



') Men zou welligt deze woorden verkoerd kunnen opvatten en mij , met betrekking tot de 

 veelbesproken quaestie omtrent den oorsprong der taal , een gevoelen toedicliten , dat het 

 mijne niet is. Ik adht het daarom noodig aan te merken, dat het volstrekt mijne meaning 

 met is, alsof de taal, in den zin waarin wij dat woord verstaan, zoo kant en klaar aan den 

 mensch ware geschonken. Die meening moge , uit een bijzonder standpunt , aan velen 

 behagen: zij is echter stellig verwerpelijk. Niets is ongerijmder dan de voorstelling , alsof 

 de eerste menschen zoo heel gezellig over allerlei onderwerpen hadden zitten keuvelen , en 

 dat wel iu eene rijke, welgevormdc en ontwikkelde taal! Maar ik spreek hier nog slechts 

 van de spraak, die zich onmiddellijk in klanken, d. i. in benamingen, in woorden uitte, 

 uif welke later bij langzame uitbreiding, ontwikkeling en vervorming de eigenlijke taal is 

 ontstaan. 



