R E D E V E R I N G. 207 



Hoogstopmerkelijk is derhalve de uitspraak, die ik u zoo even voor den 

 geest riep. Hij , de groote meester , die over de taal en het gemoed 

 gelijkelijk gebied voerde, en dus volkomen bevoegd was over beiden te 

 oordeelen , stelt als grondregel , dat de heerschappij over de taal noodwendig 

 ook die over het gemoed met zich brengt, dat de laatste derhalve slechts 

 door middel der eerste kan worden verkregen. Ik noem die uitspraak 

 hoogstopmerkelijk , en gewis hebben velen haar niet zonder bevreemding 

 en afkeuring vernomen. Hoe? zal rnenigeen, gloeijende van geestdrift 

 voor de heerlijke gave der poezij , tot zich zelven gezegd hebben : is dan 

 het geheim der hartenveroverende kunst alleen in het beheerschen der taal 

 gelegen? Is dat alvermogende vuur, dat den dichter bezielt, de vrucht 

 der koude bespiegelingen en dorre redeneringen van den taalvorscher? 

 Is hij niet verre verheven boven die schoolsche taalwijsheid , hij die in 

 hoogere spheren het lied der hemeh'ngen zingt? Gewis, hij die zulk eene 

 uitspraak doen kon , moet wel een koud prozamensch , een gevoelloos letter- 

 zifter geweest zijn. 



Ziet, zoo zou menigeen oordeelen, indien eenig onbekend duisterling de 

 woorclen , die ik becloel , had uitgesproken. Maar neen , hij die ze sprak 

 en als grondstelling verkondigde, was geen duisterling, geen prozaische 

 letterzifter : het was niemand anders dan BILDERDIJK, wien het hemelsche 

 vuur der echte poezij meer dan iemand anders bezielde, wien althans nie- 

 mand van schoolsche vormen of koude kunstrijmelarij zal beschuldigen. 

 Die gevierde dichter , hij die de kwijnende Muze tot een nieuw en kracht- 

 vol leven heeft opgewekt , verklaart ruiterlijk , dat het beheerschen der taal 

 het groote geheim zijner kunst is. In den mond van zulk een man geeft 

 die uitspraak stof tot nadenken, en hoe meer men ze beschouwt en over- 

 peinst , des te meer ziet men in , welk een diepen zin zij bevat , hoe zij 

 ons een scherpen blik doet slaan in het wezen der taalkennis zoowel als der 

 dichtkunst en welsprekenclheid. 



Der welsprekenclheid, zeg ik, want ook op haar is toepasselijk wat van 

 de dichtkunst geldt. De uitdrukking der gedachten en gewaarwordingen 

 van den mensch , niet in den lessen trant van het dagelijksch leven daar- 

 heenvlietemle , niaar in een edelen kunstvorm gegoten en berekend om zich 

 in het hoofd of hart van anderen met gelijke kracht over te storten : zie- 



