R A T I 0. 89 



A D D E N DA. 



Pauca sunt, quae addam huic Oration! typis expressae. Data mihi hac 

 publice dicendi opportunitate , baud abs re fore judicavi ea, quae mihi per 

 longam annorum seriem in stadio theologico observanda visa erant, brevi 

 idque compendiose pro Orationis publicae ambitu communicare , imprimis 

 cum Theologiae studiosis, quo magis propria Theologiae Nederlandicae 

 indoles, qualis ilia mihi videbatur, pateret. Primum quidem propositum 

 mihi fuerat , huic Orationi annotationem addendi , ut ea , quae in tanta 

 rerum ubertate non nisi verbo indicari possent, ulterius illustrarentur , et 

 allatis rerum testimoniis probarentur. Mox vero ab eo persequendo proposito 

 abstinui, animadvertens, annotationis copiam facile excessuram Orationis am- 

 bitum , neque magnopere sese commendaturam Orationem , cujus singula fere 

 verba vel pericopae uberius notis allatis explicarentur. Quodsi tanti videatur, 

 alibi forsitan , Deo favente , baud abs re erit argumenti hujus continuata expositio. 



Haec vero dum typis pararentur, ad me pervenit amicissimi LUCKII, 

 Theologi Gottingensis Clar. , docta atque accurata disputatio de celebrata 

 imprimis inter nostrates sententiA : In necessariis Unitas cet. una cum 

 EpistolA , ad Theologos Nederlandos missa , humana ilia , atque animi inte- 

 gerrimi teste. Grata mihi item erat praeter alia multa observatio, Luckium 

 in dijudicanda Theologia nostratium plura protulisse, quae ipse in hac 

 indicaveram Oratione de indole Theologiae nostrae. Teutonum et Neder- 

 landorum Theologiam sua quamque propria indole esse conspicuam, rite 

 quidem ille animadvertit , nee vero minus utramque gentem ad unam 

 eandemque stirpem referri Germanicam. Quod quomagis ipse indicarem in 

 hac Oratione Germanos et Teutones , pariter fere ac ille , discernendos 

 duxeram, de quo quidem discrimine fusius antea dixi J ). Hinc est, quod 

 Teutonum Theologiam et gentem dixerim, non adeo Germanicam; quippe 

 ad Germanicam et gentem et Theologiam aeque referenda est Nederlando- 

 rum, atque ilia Teutonum, qui communis sunt stirpis Germam'cae. 

 Verum haec hactenus , ne propositi sim immemor mei ! 



M. MAJI 1850. 



') Geschiedenis van het Christendom en de Ckristelijke KerJe in Nederland, gedurende de 

 Middeleeuwen , bl. 28 very. 



* 12 



