78 H. J. ROYAARDS 



proceclentem , longe diversa ilia a Teutonum. Theologia , sanctions disciplinae 

 reformationem , quae minus adeo in oculos incurrit, pedetentim spectasse; 

 non item, quam dixi, vehementiorem conversionem. Imprimis vero ne 

 obliviscamini , integram illam et Exegeseos et Historiae ecclesiae ac dog- 

 matum emendationem , omni hoc saeculo undevicesimo , a Theologis nostris 

 fuisse adhibitam , ut , aliud agentes , Dogmaticam simul et Ethicam emen- 

 darent. Erasmianam , ut ita dicam , spectarunt Theologiae reformationem 

 et historice idque prudenter procedere adamabant Nederlandi. Quamdiu 

 ita, hac via euntes, earn emendare possent, ad puriorem sanctions doctrinae 

 Christianae notitiam penetrare studueruut. 



Neque tamen negandum plane, Theologos nostros, qui ad libros con- 

 scribendos edendosque stimulis externis minus quidem, quam aliarum 

 gentium Theologi, incitari solebant; eos dico diutius forsan, quam nostra 

 tempora flagitare videbantur, a dogmatica ratione abstinuisse et nonnisi 

 lento pede accessisse ad Dogmaticam ex institute excolendain. Tandem 

 vero in arenam dogmaticam ipsi descenderunt nostrates Theologi , tribus 

 his posterioribus lustris. Quae eos eo perduxerint causae in promtu sunt. 

 Quippe eo jam redire iis videbatur nonnullorum Theologorum in Germania 

 Philosophia , ut cum sacri Codicis auctoritate atque fide Christiana earn se 

 componere posse sibi viderentur. Potissimum vero eo accesserunt , ubi 

 diversa studia Theologos occupabant, omnisque Theologia fundamentis suis 

 vacillare videbatur, neque tantum hujus illiusve libri sacri, verum totius 

 Codicis s. impugnaretur auctoritas; maxime, cum eadern ilia studia et 

 principia , quae alibi Theologiam invaserant , in solum nostrum natale 

 transferrentur. Quae postquam animadverterunt , Theologorum plurimorum 

 ardor in Dogmaticam plane converti coepit. Novistis , A. A. in quibus- 

 nam ardor ille dogmaticus patuerit phaenomenis. Cogitate opposita sibi 

 invicem aevi studia , quae niagno animorum impetu prodierunt , ipsamque 

 Theologiae disciplinam, ab auctoritate ecclesiastica liberam, singulorum et 

 Theologorum et Christianorum , matronarum ac mulierum adeo , subjectivae 

 crisi submittendam docuerunt. Cogitate lites, uti alibi, ita hie itidem 

 de Symbolorum ecclesiasticorum auctoritate ortas; porro lites Palaeo- 

 logorum dogmatisantium , qui in Separatistarum coetibus antiquatam jam 

 diu doctrinae formam resuscitare studebant, ac si inscii essent illi, non 



