R A T I 0. 67 



Theologi, in eo maxime occupati, ne analogia fidei ccclesiasticae amplius 

 moderatrix haberetur interpretandi Codicis sacri. 



Ab initio inde hujus commutationis duplex fuit usus Exegeseos , turn 

 ut ipsi libri s. explicarentur , secundum regulas grammaticas , criticas , 

 hermeneuticas , turn ut emendaretur Dogmatica , quae saniore niteretur 

 exegesi, non amplius spinis scholasticis vel formulis typicis et allegoricis 

 referta. Quod quidem postreraum imprimis a nostratibus Theologis negligi 

 vix potuit, qui, peculiari sua indole ducti doctrinaeque Religionis Christia- 

 nae positivae tenaces, in Dogmatica excolenda praecipuas semper egerant 

 partes. Jam vero Grotii et Ernestii, a Segario et Voorstio laudato- 

 rum, vestigiis institerunt in exegeticis; in dogmaticis baud raro Doeder- 

 leinii, Mori et scholae Tubingensis antiquiorem dico, Storrianam 

 illam, quae exegetico-dogmatica audit. Excitato vero in Universitatibus 

 potissimum hoc studio, ecce ! ita Exegesis occupatos tenuit omnes fere 

 Theologos, ut maximam sane partem scrip ta Theologorum nostratium id 

 temporis argumenti fuerint vel exegetici, vel exegetico-dogmatici. Tester 

 nomina Borgeri, Brinkii, Clarissii, Heringae, Muntinghii, 

 Palmii, Pareavii, Perponcherii, Reddingii, Vlotenii, Voorstii, 

 ut alios taceam complures! Tester Dissertationes et Specimina, quae in 

 Academiis nostris prodierunt tribus prioribus hujus saeculi lustris ! Tester 

 scripta ipsa dogmatica, quae in operibus Societatis Haganae prodierunt, 

 ad unum fere cuncta dogmaticam exegeticam spectautia. 



Sed quid plura! In rnedio hoc Exegeseos excolendae ardore abesse 

 vix potuit, quin Patria, quae antea Erasmum, Grotium, Wetstenium, 

 aliosque complures tulerat, arctissime cum ea conjungeret Critices s. stu- 

 dium, in Clarissii, Heringae, Muntinghii, Voorstii scholis exci- 

 tatum denuo. Hanc Critici adhibuerunt , non adeo , uti alibi jam id temporis 

 solebat , ut Critices , q. d. conjecturalis ope ad sui ingenii placita libros 

 Codicis s. emendarent; verum potius ut Codicum Version umque auctori- 

 tate Codicis s. textum rite constituerent. Nee vero minus, Seileri 

 Ernestiique vestigia secuti, Hermeneuticam peculiariter explicuerunt et 

 constituerunt , quo firmiori fundamento niteretur interpretatio Cod. s. 

 Neque tamen negligendum , utrasque hasce disciplinas imprimis in Academiis 



9* 



