R A T I 0. 65 



Primum quidem, quod commutata fuerit mutua inter se disciplinarum theo- 

 logicarum ratio , earumque encyclopaedia justius veriusque constitute. 

 Commutatio ilia non unam tantum alteramve spectavit disciplinam, sed 

 vero omnes omnino disciplinas theologicas , adeo quidem ut singulae illae 

 sensim progrediendo hujus commutationis fuerint participes. Nova ita plane 

 exstitit Theologia, ineunte dimidiato hoc saeculo undevicesimo , incognita 

 exeunte saeculo superiori. Spectavit ilia cum ambitum disciplinae theologicae , 

 ejusque Encyclopaediam, turn ejus fundamentum ; tandem principia, e qui- 

 bus processit. Theologia enim, suae, qua versabatur, conditionis pertaesa, 

 alia petiit et summo in ea ardore ferebatur. Dogmaticae partes quidem 

 primarias, neque tamen supremas illas, tribuere perrexerunt Theologi. 

 Hinc factum est deinceps, ut illam justo supers truerent fundamento, Cod. 

 s. interpretation}, quae sane liberaliorem tulit Theologiam , a vi hujus 

 illiusve systematis dogmatici liberiorem. Accessit tandem, quod variarum 

 familiarum inter Protestantes Theologi, antea a se invicem separati , jam 

 iisdem principiis ducti , communi ardore excoluerint Theologiam. Quas 

 quidem si animadverterimus indolis Theologiae recentioris notas , liberaliorem 

 sensim exstitisse earn, nemo facile mirabitur. 



Hisce praemonitis, qua quidem via et qua ratione illam subierit Theologia 

 commutationem , agedum , paullo accuratius inquiramus ! 



Aetatem hanc nostram ingredientibus luce clarius nobis patebit , varias 

 disciplinas theologicas suas easque peculiares vixisse aetates, quibus una 

 post alteram praesertim Theologorum occupavit studia atque labores; unam- 

 que post alteram in dies inajori ardore fuisse excultam et nova prorsus 

 facie prodiisse. Quod quidem , ne de singulis dicamus , temporis augustia 

 coacti, in studiis exegeticis, historicis, dogmaticis persequamur, 

 temporum negtsaaeav ratione habita. 



Theologiae recentissima aetate commutatio incepit fere ab exegetica 

 discipline, , quam fundamentum iterum posuerunt omnis omnino Theologiae. 

 Praeparatam dicimus illam rerum commutationem a quarta fere inde parte 

 posteriore saeculi duodevicesimi; ad maturiorem autem processit rationem 

 hoc nostro tempore. 



9 



