62 H. J. ROYAARDS 



facerem, de quibus multa sane monenda forent hac nostra aetate. Verum 

 solam disciplinae theologicae historiaiu hac hora animadvertendain esse duxi. 

 Dicam igitur de commutationis, quam subiit ftaeculo hoc undevice- 

 simo Theologia in Nederlandia, via ac ratione. 



Habetis, A A. HH. argumentum sane uberrimum, de quo tamen pauca 

 dicere jubet hujus diei locique opportunitas , adeo ut nonnulla tantuin, 

 eaque praecipua , ex eo eliciamus. Ne autem in Theologiae penetralia 

 hujus loci auditores abducerem , non quidem de ipsa Theologiae coramuta- 

 tione, verum potius de commutationis illius via ac ratione dicendi regulam 

 mini scrips! , ita tamen ut superstitum Theologorum nomina excitenius 

 nulla, ne cui injuria fiat. Quae quidem singula indicanti magis, quam 

 exponenti, vos faciles, uti soletis, praebeatis aures, rogo. 



Disciplinam dico theologicam; non adeo ut Theologian! arctioribus cir- 

 cumscribam limitibus, uti antea solebat, sed ut Encyclopaediam theologi- 

 cam significarem. Recentiori enim tempore communi Theologiae nomine 

 diver sae comprehenduntur disciph'nae theologicae. Dicunt adeo de Theologia 

 exegetica, historica, dogmatica, philosopha, practica, communi vinculo 

 encyclopaedico conjunctis , quarum nulla alterius ope indigere potest. Quas 

 quidem singulas persequi prohibet hujus diei solemnitas. Praecipua igitur 

 seligamus, ita tamen ut prius nonnulla moneamus de gentis nostrae in 

 excolendd Theologia indole , quae ad rite intelligendam Theologiae hoc nostro 

 aevo comrnutationem valere poterunt. 



Pecuharem suam indolem in disciplinis excolendis explicare solent gentes. 

 Quam si negligamus, injuste plerumque de iis judiciuin interponimus. 

 Quae sane studiorum et indolis varietas ad disciplinarum ambitum uberius 

 cxcolendum earumque fructus amplificandos , magnopere valuit. Hinc ex- 

 plicandum, quod qui aliarum gentium rationem maxime imitari student, 

 vix laboris inter indigenas fructus ferant; contra, qui, illarum exemplum 

 et progressus suos in usus convertentes , suae ipsius gentis principia ulterius 

 excolunt, prosperos plerumque habuerint successus. Uti enim in rerum 

 natura e seminibus sui generis plantae evolvuntur, ita apud quamque gen- 



